Скоро секој втор Македонец не може да си дозволи еднонеделен одмор

Во 2025 година речиси секој втор граѓанин на Македонија не можел да си дозволи еднонеделен одмор далеку од дома: 48% од населението на возраст од 16 и повеќе години не успеале да издвојат пари за една недела годишен одмор.

Тоа е значително над просекот на Европската Унија, каде што 27,5% од населението не можело да си дозволи еднонеделен одмор. Највисоки удели се забележани во Романија (61%), Црна Гора (58%), Албанија (53%) и Турција (51%), додека Грција е на 47%.

Северна и Југоисточна Европа бележат највисоки нивоа на таканареченото „лишување од одмор“, при што во оваа група се и повеќе земји кандидати за членство во ЕУ. По Македонија и Грција, во Бугарија и Унгарија по 39% од населението не може да си дозволи одмор; во Србија и Италија уделот е 36%; Хрватска 33%; Шпанија 32%; додека во Португалија 33% од луѓето не можат да си дозволат една недела годишен одмор.

Во спротивност, најбогатите европски држави имаат многу пониски стапки: само 9% во Швајцарија и Норвешка не може да си дозволи еднонеделен одмор. Во Луксембург, Шведска, Холандија, Данска, Финска и Словенија уделот е 15% или помалку. Во Германија тој изнесува 21%, а во Франција 23%.

Трендови во последната деценија

На ниво на ЕУ состојбата се подобрила во последната деценија: во 2025 година 27,5% од населението на ЕУ не можело да си дозволи една недела одмор, додека во 2015 година уделот бил 35,2%. Пред тоа, во 2012 година, уделот достигнал 40,5%, а во 2019 година паднал на околу 28% и во последните години останал релативно стабилен околу 27–28%.

И додека 25 од 30 земји опфатени со споредбата забележале намалување на уделот на луѓе кои не можат да си дозволат одмор меѓу 2015 и 2025 година, во пет земји ситуацијата се влошила.

Експертите објаснуваат дека достапноста на одмор е тесно поврзана со приходите на домаќинствата и економската моќ на државата: повисокиот расположлив доход им помага на семејствата полесно да ги покријат трошоците за патување, сместување и други трошоци поврзани со годишниот одмор, додека земјите со пониски приходи и поголеми нееднаквости генерално имаат и поголем удел на граѓани кои не можат да си дозволат одмор.

Фото: прес-материјал од настанот