Muzeu i Parahistorisë dhe Muzeu i Periudhës Osmane në Kala të Shkupit do të hapen vitin e ardhshëm

Vitrat e reja në kala e Shkupit — Muzeu i Parahistorisë dhe Muzeu i Periudhës Osmane — do të hapen vitin e ardhshëm dhe do të ekspozojnë sende të gjetura gjatë gërmimeve arkeologjike të përmasa të mëdha gjatë periudhës 2007–2016. Ekspozitat do të konceptohen sipas parimeve bashkëkohore muzeore, me theks në interaktivitet, narrativë dhe qasje multimediale.

Një komision i përbërë nga kuratorë të muzeut të ri, kuratorë të Muzeut të Qytetit të Shkupit dhe stafi i Administratës për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore rishikoi materialin dhe bëri seleksionin e sendeve që do të ekspozohen.

Vesela Chestojeva, drejtoreshë e Administratës për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore, tha se gjatë gërmimeve kryesore në Kala janë zbuluar më shumë se 5.000 sende dhe sqaroi rrjedhën e sigurisë së fondeve dhe punimeve.

“Fatkeqësisht, nga viti 2017 deri në 2024 këto sende ruheshin në kushte nënstandard këtu, në Kala. Me ardhjen e qeverisë së re në 2024, Administrata për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore, si investitore e këtyre dy objekteve, dorëzoi informacion te Qeveria dhe arriti të sigurojë fonde prej tetë milion denarësh dhe formoi një grup pune, i cili përgatiti një paraqitje-kalkulim, në bazë të të cilit u shpall tender për mirëmbajtje aktuale, adaptim dhe sanim të Muzeut të Parahistorisë dhe të Muzeut të Periudhës Osmane. Për kryerës të punimeve u zgjodh kompania 'Net Invest' nga Tearca dhe për më pak se një vit objektet tashmë janë të përfunduara. Shtatë vjet ato u lanë në mëshirë të kohës,” tha ajo.

Statuti dhe menaxhimi

Vendimmarrja në Qeveri është në fazën përfundimtare për shpalljen e kalasë së Shkupit (Kala) si trashëgimi kulturore me rëndësi të veçantë, nënkategoria me rëndësi të madhe. Me këtë vendim kompetencat do të ndahen midis Muzeut Arkeologjik dhe Qytetit të Shkupit; Muzeu Arkeologjik do të menaxhojë të dy objektet muzeore dhe do ta rregullojë brendësinë, duke i përfshirë ato në ofertën kulturore të Shkupit për Programin e Kryeqytetit Europian të Kulturës 2028.

Chestojeva tha se Administrata po i përfundon punët në Kala dhe do të zhvendoset në Plaoshnik në mënyrë që edhe atje të vihet në funksion pasuria kulturore që ka qenë e neglizhuar për vite me radhë.

Magdalena Manaskova, drejtoreshë e Muzeut Arkeologjik, tha se institucioni i tyre do të vazhdojë punën ku ndaloi Administrata. Ajo njoftoi se ekipi i muzeut nga e marta do të fillojë përgatitjet për pajisjen e brendshme dhe hapjen e ekspozitave.

“Punimet ndërtimore janë përfunduar dhe me vendim të qeverisë, Muzeu Arkeologjik mori sendet e siguruara gjatë gërmimeve arkeologjike në Kala dhe në këtë moment po punon në konceptin që do të prezantohet në Muzeun e Parahistorisë dhe në Muzeun e Periudhës Osmane. Autori ideor i konceptit për të dy muzeot është studiuesi me përvojë dhe kreu i gërmimeve arkeologjike të Kala së Shkupit, prof. Dr. Dragi Mitrevski, dhe autori i projektimit të ekspozitës është prof. Dr. Jovan Ivanovski. Ne gjithashtu krijuam identitetin vizual të muzeve, autor konceptual i të cilit është prof. Dr. Gordana Vrencovska,” tha Manaskova.

Foto: K. Popov)