Të verbrit kërkojnë njohje ligjore të faksimiles dhe përmirësim të aksesit

Në një aktivitet në Kuvend për Ditën Ndërkombëtare të Shkopit të Bardhë, Keti Petreska, përfaqësuese e Bashkimit Kombëtar të të Verbërve në Maqedoni, paraqiti kërkesa kryesore për përmirësimin e të drejtave dhe pavarësisë së personave të verbër dhe me shikim të dobët.

Kërkesat kryesore

Petreska i drejtoi fjalët grupit ndërpartiak parlamentar për të drejtat e personave me aftësi të kufizuara, deputetëve dhe përfaqësuesve të ekzekutivit, duke theksuar se, megjithë dhjetëvjeçarët e punës së bashkimit, gjendja e personave të verbër mbetet larg standardeve të përcaktuara me Konventën për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara.

Mes kërkesave të para ajo përmendi njohjen ligjore të nënshkrimit me faksimile për personat e verbër, përmirësimin e aksesueshmërisë në hapësirat publike dhe transport, fuqizimin e asistencës personale dhe rritjen e shtesës për aftësi të kufizuara, përforcimin e aksesit digjital dhe ratifikimin e Traktatit të Marakeshit.

• Pranim ligjor i faksimiles si mënyrë nënshkrimi për personat e verbër.
• Përmirësim i hapësirave publike me shtigje taktile, kalime të sigurta dhe transport publik të aksesueshëm.
• Përcaktim i qartë i asistencës personale nga kujdesi dhe thjeshtim i qasjes te shkopi i bardhë dhe pajisjet përmes Fondit të Sigurimeve Shëndetësore.
• Aksesueshmëria digjitale të bëhet rregull dhe krijim i një fondi për teknologji ndihmëse dhe pajisje digjitale.
• Ratifikim i Traktatit të Marakeshit dhe modernizim i bibliotekës për personat e verbër sipas standardeve evropiane.
• Materiale arsimore në format të aksesueshëm, shkrim Braille, rehabilitim dhe mbështetje për personat që janë të verbër dhe të shurdhër.

Petreska theksoi kufizimet praktike të lëvizjes kur mjediset nuk janë të përshtatura: "Shkopi i bardhë është simbol i dinjitetit dhe mjet për lëvizje, por nëse nuk ka kushte të përshtatshme në mjedis, funksioni i tij është i kufizuar," tha ajo.

Ajo gjithashtu kërkoi zbatim të qëndrueshëm të standardeve për akses digjital dhe krijimin e një fondi të dedikuar për teknologji ndihmëse dhe pajisje digjitale: "Kërkojmë zbatim të qëndrueshëm të standardeve për akses digjital dhe krijimin e një fondi për teknologji ndihmëse dhe pajisje digjitale," theksoi përfaqësuesja e Unioneve Republikanë.

Ministri për Politikë Sociale, Demografi dhe Rini, Gjoko Velkovski, tha se reforma e sistemit të vlerësimit të aftësive duhet të shkojë përtej diagnozës mjekësore dhe të marrë parasysh funksionimin, ndikimin e mjedisit dhe mbështetjen e nevojshme. Ai nënvizoi punën e vazhdueshme të ministrisë për përmirësimin e sistemit të mbrojtjes sociale dhe zhvillimin e shërbimeve që nxisin pavarësinë dhe përfshirjen shoqërore.

"Qasja jonë bazohet në parimet që mbështetja duhet të jetë e disponueshme, e përkohshme dhe e përshtatshme me nevojat individuale. Të drejtat e përcaktuara me kornizën ligjore duhet të shndërrohen në mundësi konkrete për pavarësi më të madhe, përfshirje sociale dhe jetë dinjitoze për personat me aftësi të kufizuara," tha Velkovski.

Zëdhënësja e Qeverisë, Marija Miteva, shtoi se përvojat dhe propozimet e personave me aftësi të kufizuara duhet të jenë pjesë e hartimit të politikave dhe i bëri thirrje institucioneve të bashkëpunojnë me organizatat dhe ekspertët për të krijuar kushte të mira për autonominë e personave të verbër dhe me shikim të dobët.

Foto: material shtypi nga ngjarja