Strumica në mesin e lumenjve më të ndotur në Maqedoni

Analizat krahasuese të Shërbimit Hidrometeorologjik (UHMR) e rendisin lumin Strumica ndër lumenjtë më të ndotur në Maqedoninë e Veriut. Si pika me cilësi të veçantë të dobët të ujit janë shënuar lumi Crna pranë Skochimir dhe lumi Strumica afër Novo Konjarevo, ku janë evidentuar nivele të ngritura të nutrientëve — kryesisht fosfate dhe herë pas here nitrite.

Burimet e ndotjes dhe roli i thatësirave

Banorët lokalë theksojnë burime konkrete për pasojat që dalin nga analizat laboratorike. Ndotja fekale mund të vijë nga fshatrat pa rrjet të përshtatshëm kanalizimi, nga derdhjet e ujërave të ndotura ose nga trajtimi i pamjaftueshëm i tyre. Në zonat bujqësore shtohet ngarkesa përmes nutrientëve dhe kimikateve bujqësore që përfundojnë nëpër parcela dhe pastaj në lumin.

“Epo, lumi është relativisht i ndotur, mendoj se një pjesë e madhe e plehërave fekale nga ato fshatra që gravitojnë, qoftë direkt apo indirekt, hyjnë në të. Në atë moshë kur isha fëmijë, di që në atë lum kishte shumë lloje peshqish, tani shumë pak. Dhe ata vijnë herë pas here nëpër rrjedhën e lumit Struma, nëse vijnë për t’u shumuar apo jo, nuk besoj se uji ynë është i favorshëm që të jenë këtu,” thotë Trendafil Zlatinov, banor i Novo Konjarevo.

Rrjedha e Strumicës në dalje të fshatit Novo Konjarevo ndodhet në rreth 100 metra nga kufiri me Bullgarinë, ku lumi vazhdon rrjedhën e tij. Kur ka më pak ujë në lum, ndotja nuk zhduket; përkundrazi, kapaciteti i lumenjtë për të holluar ndotësit zvogëlohet.

“Ndryshimet klimatike ndoshta nuk krijojnë ndotjen e lumit Strumica, por mund të forcojnë pasojat e ndotjes që tashmë ekziston. Kur ka më pak ujë në lum, kapaciteti i tij për të holluar ndotësit është më i vogël. Në të njëjtën kohë, bujqësia ka nevoja më të mëdha për ujë, veçanërisht në periudha të thata. Kështu krijohet presion shtesë mbi të njëjtin burim të kufizuar,” thonë përfaqësuesit e Eko-svest.

Mbrojtja e Strumicës kërkon më shumë se pastrimin e ujit: ajo përfshin përmirësimin e infrastrukturës së kanalizimit, trajtimin e ujërave komunale, përdorimin më të qëndrueshëm të ujit në bujqësi dhe masa përshtatëse për ndikimet hidrologjike të ndryshimeve klimatike.

Foto: material shtypi nga ngjarja