Почетна
Македонија

Судовите различно одлучуваат за одземање возила по управување без положен испит; Врховниот суд во декември

Адвокати и судии предупредуваат на нееднаква пракса по измените во Кривичниот законик — Врховниот суд ќе донесе насока.

·Македонија
Судовите различно одлучуваат за одземање возила по управување без положен испит; Врховниот суд во декември

Судовите и обвинителствата во земјава различно постапуваат кога треба трајно да се одземат возила по пресуди за управување без положен возачки испит, велат правни експерти, а Врховниот суд ќе ги разгледува дилемите среде декември.

Во февруари Собранието донесе измени на Кривичниот законик со кои се воведе одземање на моторно возило за неколку дела — меѓу нив возење со над 1,5 г/кг алкохол, организирање трки и управување без положен испит. По промените, полицијата на место почна да привремено ги одзема возилата кога е откриено извршување на овие дела.

Три пресуди која го илустрираат проблемот

На 23 септември Апелацискиот суд Гостивар донел пресуда со која одзел „хонда“ од сопственик кој го управувал без положен возачки испит. Судот го критикуваше одлуката на првостепениот суд да не нареди одземање и во пресудата наведува: „првостепениот суд погрешно постапил кога го одбил предлогот на обвинителството за одземање на предметите кои според законот треба да бидат одземени, бидејќи во одредбата од член 300-б од КЗ предвидено е задолжително одземање…“ Сторителот е казнет условно со три месеци затвор и 20 000 денари, добил и заштитен надзор и шестмесечна забрана за управување.

Во септември 2026 година, Основниот суд Тетово донел пресуда со која го одзел автомобилот „фолксваген поло“ од скопјанка која го управувала без положен испит. Таа добила условна казна — три месеци затвор доколку стори ново кривично дело во следните 12 месеци, парична казна од 500 евра и шестмесечна забрана да ѝ се издаде возачка дозвола; за предметот има жалба пред Апелација Гостивар.

Во септември 2026 година и Основниот кривичен суд Скопје прифатил предлог на обвинителството за издавање казнен налог против возач кој управувал „мерцедес амг“ во сопственост на мајка си без положен испит. Во тој предмет никој не побарал одземање и возилото не било одземено, а возачот добил условна казна, парична казна и забрана за управување.

Адвокатите и судиите велат дека трите пресуди покажуваат нееднаква пракса: обвинителствата не секогаш бараат одземање, судовите на прво ниво понекогаш ги одбиваат предлозите, а апелациите постапуваат различно. Апелацискиот суд Гостивар посочува дека неговата одлука се темели на член 300-б од КЗ, кој предвидува задолжително одземање во соодветни случаи.

Апелациските судови од земјата порачаа дека потребен е начелен став од Врховниот суд. „Да, ние како Апелационен суд имаме став за кои кривични дела се одземаат моторните возила како законска обврска на судот предвиден во член 300-б в.в со член 100-а од Кривичниот законик, при што судот внимава на принципот на пропорционалност согласно Европската Конвенција за човекови права,“ велат од Гостивар. Апелацијата од Штип додава: „Имаме заклучок дека сепак мора истото да се третира од случај до случај, посебно имајќи ја во предвид и праксата од ЕСЧП, во поглед на двојното казнување, несразмерно казнување, заштита на сопственоста, и сл. а овој наш заклучок е проследен и до Врховниот суд на РСМ.“ Портпаролката на Апелацискиот суд Скопје, судијката Габриела Гајдова, најави дека состанокот на апелациите и Врховниот суд ќе се одржи во декември.

Адвокатите укажуваат и на практични пречки уште од почетокот на постапката. Адвокатот Александар Тумановски опиша дека неговиот клиент во февруари бил запрен во скопската населба Ченто и дека „Со усмена наредба на обвинител се одзема возилото привремено. Истото се носи во полициска станица на чување.“ По повеќе месеци, кога обвинителството издало казнен налог и судот го потврдил, клиентот успеал да го подигне возилото дури во ноември — речиси девет месеци по привременото одземање. Тумановски додава: „Сметам дека возилата треба да се чуваат на соодветни мести, заштитени од временски непогоди бидејќи секоја временска непогода, како во овој случај на пример, ако возилото биде оштетено треба некоја од овие институции да ја надомести штетата.“ Тој го гледа проблемот „меѓу самите институции – полиција и обвинителство“, бидејќи, како што вели, обвинителот кој дал усмена наредба треба и да нареди враќање кога возилото не е предмет на трајно одземање.

Министерството за внатрешни работи соопштило дека од 1 февруари до 30 октомври полициските службеници привремено одзеле 2 098 моторни возила во врска со кривичното дело „безобѕирно управување со моторно возило“.

Фото: прес-материјал од настанот

Поврзани написи