Thatësoja në Evropë nxit inflacionin: shtrenjtohen transporti dhe ushqimet

Valët e nxehtësisë dhe thatësira e zgjatur nëpër Evropë po ulin nivelin e ujit në rrugët ujore të brendshme dhe po shkaktojnë dëm të konsiderueshëm në rendimentet bujqësore, duke u përkthyer në kosto më të larta të transportit dhe çmime të ngritura të ushqimeve.

Veçanërisht të goditur janë transportet me anije në lumenjtë kryesorë. "Kur anijet në Rin mund të mbajnë vetëm pjesë të ngarkesës së tyre të zakonshme, kostot e transportit për ton rriten ndjeshëm," tha Torsten Schmit, drejtor për analizë ekonomike në Institutin RWI për Kërkime Ekonomike në Essen. Ai shtoi se produktet e naftës, si dizeli dhe nafta e rëndë, që shpesh transportohen me anije, po shtrenjtohen dhe këto kosto më të larta përfundojnë tek konsumatorët.

Organizata për Ushqim dhe Bujqësi (FAO) i përfshin efektet e ndryshimeve klimatike, motit ekstrem dhe reduktimit të rendimenteve në statistikat e saj. Që nga 2020, për shembull, çmimet e mishit dhe të kulturave vajore janë rritur ndjeshëm; të dhënat e FAO tregojnë se çmimet e ushqimeve aktualisht janë rreth 30 për qind më të larta se në 2020.

Goditjet klimatike rrisin rrezikun për inflacion të qëndrueshëm

Në një studim të korrikut 2025, "Ekstremet klimatike, rritjet e papritura të çmimeve të ushqimeve dhe rreziqet shoqërore më të gjera", përgatitur nga pesë institute kërkimore evropiane së bashku me Bankën Qendrore Evropiane (ECB), paralajmërohet se frekuenca në rritje e fenomeneve ekstreme do ta vështirësojë ruajtjen e stabilitetit të çmimeve nga bankat qendrore. Studimi thekson se çmimet më të larta të mallrave nga vendet prodhuese larg, si kafeja në Brazil ose Vietnam, mund të transmetohen në inflacion në Bashkimin Evropian.

Të dhënat e ECB-së tregojnë edhe ndryshime nëpër bllok: në qershor norma e inflacionit varionte nga 5.4 përqind në Lituani deri në 2.0 përqind në Francë, kurse Gjermania kishte 2.4 përqind — pak nën mesataren evropiane prej 2.8 përqind. Kostot e transportit qenë një nga motorët kryesorë, me rritje prej 5.3 përqind.

Vendim-bërësit e politikës monetare po përballen me një dilemë. ECB së fundi e rriti normën e depozitave më 11 qershor 2026 për 0.25 pikë përqindjeje, në 2.25 përqind. Nëse goditjet e lidhura me thatësirën janë të përkohshme, mund të mos kërkohet politika më e ngushtë; por nëse ato përzihen me presione të tjera dhe zgjaten, mund të imponojnë rritje të mëtejshme të normave. Holger Schulz nga Shoqata Gjermane e Kursimeve rekomandon që ekonomia të rikthejë nivele më të larta stoku: "Depoja, depoja, depoja."

Foto: material shtypi nga ngjarja