Shën Vartolomeu: reliket, ndalesat popullore dhe arsyeja pse moti i vrenjtur shqetëson bujqit

Kisha Ortodokse Maqedonase – Arqipeshkvia e Ohrit dhe besimtarët sot nderojnë transferimin e relikeve të Shën Vartolomeut, apostullit që në traditën popullore gëzon respekt të thellë dhe frikërespekt dhe njihet edhe si Vratoloma. Festa e tij kryesore shënohet më 24 korrik (11 korrik sipas kalendarit të vjetër), ndërsa përkujtimi i sotëm i kushtohet shpëtimit të mrekullueshëm dhe transferimit të relikeve të tij të shenjta.

Udhëtimi i relikeve: nga Albanapol te Benevento

Pas kryqëzimit të Shën Vartolomeut në qytetin armen Albanapol, të krishterët vendosën trupin e tij në një arkivol prej plumbi. Për shkak të shumë shërimeve dhe mrekullive që i atribuoheshin varrit të tij, numri i të krishterëve u rrit shpejt dhe ata që ishin armiq të fesë vendosën t'i hedhin reliket në det, së bashku me arkivolët e katër martirëve të tjerë: Papian, Lukian, Grigor dhe Akaci.

Por, sipas vullnetit hyjnor, arkivolët prej plumbi nuk fundosën; ata udhëtuan në katër drejtime: Akaci arriti në Askalus, Grigori në Kalabri, Lukian në Messina, Papian në pjesë të tjera të Siçilisë, ndërsa Vartolomeu në Ishujt Lipari. Ipeshkvi i Liparit, Agaton, pas një zbulesë të shembullt, e priti arkivolin në breg; reliket u vendosën në kishë dhe qëndruan atje deri në shekullin IX, kur përpara një sulmi musliman u transferuan në qytetin italian Benevento.

Në besimet popullore ky ditë konsiderohet e rrezikshme dhe shoqërohet me ndalesa të rrepta: ndalohet puna në ara pasi Vartolomeu shihet si mbrojtës i kulturave; moti i vrenjtur të ditës konsiderohet shenjë e keqe për bujqit dhe të korrat; fëmijëve u ndalohet ngjitja në pemë për t'u ruajtur nga rënia; lahetja në lumenj shmanget; dhe grave u këshillohet të mos kryejnë punë të rënda shtëpiake.

Përveç transferimit të relikeve të Shën Vartolomeut, kisha sot kujton edhe Shën Titin — i pari ipeshkëv i Kretës dhe shok besnik i apostullit Pal. I lindur në një familje fisnike në Kretë, ai pranoi krishterimin pasi dëgjoi një zë qiellor dhe u bë dëshmitar i mrekullive të Krishtit dhe Ngjalljes në Jerusalem, duke i kushtuar jetën përhapjes së besimit.

Foto: material shtypi nga ngjarja