Banka Botërore: Pa reforma Maqedonia e Veriut rrezikon stagnim — rritja mund të bjerë në 2.4% deri në 2050

Banka Botërore paralajmëroi më 6 tetor 2026 se Maqedonia e Veriut rrezikon të përjetojë stagnim afatgjatë nëse nuk miraton reforma strukturore; sipas skenarit pa reforma, rritja e PBB-së mund të ngadalësohet në 2.4% deri në vitin 2050.

Raporti propozon paketë reformash për të rritur rritjen dhe punësimin

Gjatë prezantimit në Shkup, Banka vlerësoi se vendi ka arritur përparim të rëndësishëm që nga pavarësia, por po afrontohet më ngadalë drejt niveleve të të ardhurave të Bashkimit Europian krahasuar me vendet e rajonit. Sipas analizës, një agjendë e plotë reformash mund të rrisë normën mesatare vjetore të rritjes në 3.8% dhe të krijojë rreth 250,000 vende pune shtesë dhe më mirë të paguara deri në mesin e shekullit.

Raporti identifikon tre dobësi strukturore kryesore: produktivitet të ulët dhe investime të pamjaftueshme; tregje të shtrembëruara dhe konkurrencë e dobët; dhe kapital njerëzor të pakët, në tkurrje dhe më të kushtueshëm. Gjithashtu theksohen rreziqet për rritjen e ardhshme, si energjia, hapësira fiskale, lëvizjet demografike dhe klima e biznesit.

Për të përballuar këto kufizime, Banka Botërore propozon tre shtylla të ndërlidhura reformash: përforcim të qeverisjes ekonomike dhe konkurrencës; përmirësim të efikasitetit të shpenzimeve publike dhe menaxhim më të mirë të ndërmarrjeve shtetërore; dhe nxitje të integrimit teknologjik, efikasitetit energjetik dhe inovacionit.

Ekonomistja e lartë e Bankës Botërore, Sanja Madzarević Suister, vuri në dukje se përfitimet ekonomike gjatë dy dekadave të fundit shoqëroheshin me ulje të ndjeshme të varfërisë dhe me rënie të madhe të papunësisë, nga rreth 35% para dy dekadash në afërsisht 11% sot. Raporti paralajmëron se pa reforma, Maqedonia e Veriut mund të arrijë vetëm rreth 55% të të ardhurave mesatare të BE-së deri në mesin e shekullit.

Kryeministri Hristijan Mickoski e vlerësoi dokumentin si “Macedonia: Exit from the middle-income trap” dhe tha se qeveria do ta shfrytëzojë atë si bazë për reformat. Ai përmendi se mesatarja reale e rritjes në 27 muajt e fundit është mbi 3.5%, rritjen e eksporteve prej 11.5% kundrejt rritjes së importeve prej 8.5% në dy muajt e parë të tremujorit të tretë, si dhe inflacionin prej 2.3% në korrik dhe 2.6% në gusht. Sipas analizave të Inspektoratit Shtetëror të Tregut, inflacioni te ushqimet dhe pijet pa alkool në shtator pritet të jetë midis 1.5% dhe 2% në bazë vjetore.

Foto: material shtypi nga ngjarja