Унгарија отвори кривична истрага за Ексимбанка — под лупа и кредитот од 1 милијарда евра за Северна Македонија

Унгарија отвори кривична истрага за наводни злоупотреби во државната Ексимбанка, а меѓу предметите кои се проверуваат е и кредитот од една милијарда евра за Северна Македонија. Истражните активности следуваа по ревизија и пријава поднесена од Министерството за економија во јули 2026 година.

Кои ситуации се предмет на истрага?

Унгарските власти соопштија дека се истражуваат четири случаи поврзани со работењето на Ексимбанка, под сомнение за злоупотреба на службената положба и несовесно управување. Кредитот за владата на Северна Македонија е еден од тие предмети; договорот беше склучен во Будимпешта на 8 октомври.

Во рамки на истрагата, истражителите на понеделник заплениле илјадници страници интерна документација од Министерството за економија. „Овие документи се обезбедени во текот на внатрешната истрага и содржат дополнителни информации важни за испитувањето на пријавените дела“, се наведува во полициското соопштение.

Кредитот за Владата на Северна Македонија беше одобрен со каматна стапка од 3,25 проценти и со целосна државна гаранција. Од вкупниот износ, 250 милиони евра се пласирани директно во домашното стопанство, а дополнителни 250 милиони евра се наменети за финансирање проекти во општините.

Преку јавни повици, делот наменет за општините ќе оди за капитални и инфраструктурни проекти низ земјата — повеќе од 18 милијарди денари за изградба и реконструкција на детски градинки, училишта, спортски сали и локални улици, како и за гасовод во Куманово. Премиерот Христијан Мицкоски претходно изјави дека средствата ќе го забрзаат реализацијата на локалните развојни проекти.

Еден од другите предмети кои се проверуваат се однесува на инфраструктурен проект во Африка за кој Ексимбанка и Унгарската банка за развој обезбедиле гаранција во вредност од 126 милијарди форинти, односно околу 398 милиони долари. Унгарските власти најавуваат темелна проверка за да утврдат дали постапките и употребата на државните средства биле согласно намената.

Ексимбанка, основана со закон во 1994 година и која работи во систем со осигурителот на извозни кредити МЕКСИБ под брендот ЕКСИМ, засега не одговорила на барањата за коментар. Истовремено, новата унгарска влада на премиерот Петер Маѓар, која во април стави крај на 16-годишното владеење на Виктор Орбан, најави борба против, како што вели, широко распространетата корупција во претходната администрација.

Фото: прес-материјал од настанот