Вајдел и Ле Пен имаат планови за намалување на моќта на Брисел

Две водечки десничарски фигури од Европа ја претставија својата визија за реформирање на Унијата, со заедничка цел намалување на овластувањата во Брисел, но и со значителни разлики околу економијата и енергетиката.

Алис Вајдел, лидерка на Алтернатива за Германија (АфД), во Стразбур го изложи својот план „Нов договор за Европа“, една недела по тоа што Марин Ле Пен ја претстави својата визија во Брисел. И двете партии сакаат преуредување на европскиот блок врз принципот на национален суверенитет и слабеење на централните институции, но имаат суштински несогласувања за фискалната политика, енергетиката и опсегот на предвидените реформи.

Заеднички ставови и остри несогласувања

Политичката положба на двете лидери е цврста: по септемвриската победа на регионалните избори во покраината Саксонија-Анхалт, АфД е на пат првпат да ја предводи германската сојузна покраина и истовремено води во некои национални анкети. Вајдел изјави дека целта им е преземање на владината одговорност по следните парламентарни избори. Во Франција, анкети на Ifop ѝ даваат на Ле Пен поддршка меѓу 34 и 38 проценти во првиот круг за претседателските избори во 2027 година.

На ниво на надворешна политика, двете партии се согласуваат во барањето итно прекинување на финансирањето на одбраната на Украина и во критиките кон прекумерната регулација од страна на ЕУ. Ле Пен вели дека „исцрпените француски јавни финансии“ повеќе не можат да издржат испраќање помош за Киев и предлага укинување на санкциите кон Русија, задржувајќи само обуки и испораки на опрема, но не и директни парични трансфери. Вајдел повикува на мировен договор и дипломатски пристап што ќе ги почитува безбедносните интереси и на Украина и на Русија, додавајќи дека според неа Украина веќе ја има изгубено војната.

Најголемата разлика се однесува на економските решенија. Ле Пен предлага усогласување на даноците за тутун, алкохол и големи компании на европско ниво за да се спречи даночен дампинг и бара промена на мандатот на Европската централна банка за да се стави акцент на растот, вработеноста и иновациите. Наспроти тоа, АфД категорички ја одбива секоја пренос на фискален суверенитет на Брисел и инсистира ЕЦБ да се ограничи строго на стабилноста на цените; Вајдел забележа дека ЕЦБ во моментов „незаконски финансира државни долгови“. И покрај тоа, и двете страни се против какво било заедничко задолжување на Унијата и бараат намалување на националните уплати во буџетот на ЕУ — Ле Пен предлага плафон од пет милијарди евра за Франција, а АфД бара крај на улогата на Германија како главен финансиер.

Разликите се видливи и во енергетиката: Ле Пен го штити идејното воведување европски граничен данок на јаглерод и поврзување на придонесите на земјите членки со нивото на загадување и исполнувањето на целите од Парискиот климатски договор. Во спротивност, политиката на Вајдел и на АфД е за целосна национална автономија при избор на енергетски микс — вклучувајќи јаглен, нуклеарна енергија, гас и обновливи извори — и заштита од, како што велат, штетно мешање на пазарот како што е Европскиот Зелен договор.

И во институционалната сфера има преклоп, бидејќи двете лидерки сакаат Европската комисија да се сведе на секретаријат во служба на државите. Ле Пен бара укинување на Европскиот комитет на регионите и на Европскиот економски и социјален комитет, додека АфД предложува европратениците да не се бираат директно, туку да ги делегираат националните собранија. Стратегиски пристапите се различни: Ле Пен смета на реформи преку успехи на сродни партии во земји како Шпанија, Италија и Полска, додека АфД го гледа пресекот во 2029 година. Ако преговорите во Брисел пропаднат, АфД најавува еднострано изземање на Германија од клучни европски политики, особено во областа на Шенген и миграциските квоти, според кои Берлин во 2026 година треба да прифати прераспределба на 4.555 баратели на азил. Како крајна опција, планот на АфД предвидува Германците да одлучуваат за членството на референдум, но белгискиот аналитичар Dave Sinardet предупредува дека по Брегзит излезот од Унијата повеќе не е реалистична опција за водечките десничарски сили.

Фото: Фејсбук)