Вештак: На спуштениот плафон во „Пулс“ имало полиуретански сунѓер, проверени се интервенциите од 2012

На денешното рочиште за пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани главна тема беа материјалите употребени во објектот — особено полиуретанскиот сунѓер на спуштениот плафон — и градежните интервенции направени при реконструкцијата во 2012 година.

Професорот на Градежниот факултет во Скопје Горан Марковски, вешто лице, одговараше на прашања на одбраната на првообвинетиот Дејан Јованов и објасни како тимот дошол до наодот дека на спуштениот плафон бил поставен полиуретански сунѓер. Марковски посочи дека материјални остатоци од сунѓерот не биле пронајдени бидејќи целосно изгореле, но дека заклучокот се базира на фотодокументација, снимки, други вештачења и траги пронајдени во објектот.

Марковски рече: "Тоа е всушност главниот проблем. Целиот сунѓер изгорел и практично остатоци од сунѓер кои за градежно вештачење може да послужат, не можеа да бидат најдени во објектот, и покрај тоа што со часови се обидувавме да дојдеме до тоа." На забелешката дека не е пронајден материјален примерок, тој додаде: "за жал не остана, затоа што изгорел целиот."

Проценка за брзината на ширење и конструктивни прашања

Според вештакот, проценката за брзината на ширењето на пожарот е направена врз основа на повеќе извори: сослушувања, изјави, разговори со противпожарната служба во Кочани, снимки кои биле достапни на социјалните мрежи и познавањето на однесувањето на таквите материјали при пожар. Во судот Марковски кажа: "Врз основа на сослушување, искази, реченици во разговори со надлежните служби во Пожарна, со кои пожарот е пријавен… дека пожарот многу брзо се проширил во целиот објект, а и од спасувањето… Оваа проценка е темелена врз основа на разговори водени со Противпожарната бригада во Кочани, врз основа на снимки кои беа достапни на социјалните мрежи и кои ни беа доставени, и врз основа на познавањето на однесувањето на ваквите материјали во случај на пожар."

На прашање за преградните ѕидови и нивната отпорност на пожар, Марковски одговори дека преградните ѕидови од гипскартонски плочи поседуваат потребна пожарна отпорност. Адвокатката Ивана Коцевска го постави прашањето за неговата стручност во областа на противпожарната заштита; Марковски рече дека неговото подрачје е градежно инженерство — конструкции — и нагласи: "Не се согласувам со вашите констатации, затоа што едно од товарните дејства на многу од конструкциите коишто ги имам предавано е и пожарното дејство."

Во врска со зајакнувањата направени во 2012 година, меѓу кои и поставување челични греди, Марковски појасни дека анкерувањето е извршено во подна, а не во темелна плоча, бидејќи објектот немал темелна плоча. Тој посочи дека намената била да се осигура 12-сантиметарската армирано-бетонска плоча предвидена со проектот заради новиот корисен товар произлезен од нелегалната пренамена во дискотека. На прашањето кога точно била извршена интервенцијата, експертот нагласи: "поголем доказ од исказот на тој што го правел не може да најдете."

На рочиштето се слушнаа и прашања за сопственоста, договори за закуп и изградбата на две галерии; Марковски рече дека галериите додадени во 2012 и отстранети во 2024 година влијаеле врз конструктивните елементи и дека не е целосно сигурен дали левата галерија над бината е анкерувана на иста точка со меѓукатната конструкција во приземјето.

Александар Наунов, татко на едно од загинатите деца, оцени дека вештачењето е јасно и аргументирано и повика институциите да одговараат за пропустите. Тој рече: "За нас, родителите и семејствата на починатите млади деца, особено е важно што вештачењето не се задржува само на состојбата на објектот, туку ги посочува и пропустите кај надлежните органи, оние кои имале законски надлежности и обврски да постапат. И токму тука е суштината. Одбраната се обидува да го оспори вештачењето, но со напади врз вештаците не се бришат документите, фактите и утврдените пропусти. Ние не сакаме да влеземе во 'галамата' на одбраната, бидејќи тоа би го засенило она што навистина е важно — цврстината на вештачењето, фактите и доказите на кои тоа се темели. Овој објект не функционирал еден ден, затоа мора да се утврди како било можно да функционира и каде биле институциите што имале законска обврска да постапат. Ние не бараме осуда без докази, бараме никој да не се сокрие зад функцијата, институцијата и туѓа надлежност. Секој што имал обврска да постапи, а не постапил — мора да одговара! Доколку тоа го потврдат доказите, за нашите 63 ангели нема да прифатиме премолчување на ниту еден пропуст. Вистината мора да биде целосна, а одговорноста мора да има име и презиме."

Судењето го води судијката Дијана Груевска-Илиевска, а обвинението го застапува тим од 15 јавни обвинители. Во пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани на 16 март 2025 година, за време на настапот на групата ДНК, загинаа 63 лица, а над 200 беа повредени — една од најтешките трагедии во поновата историја на земјата.

Фото: прес-материјал од настанот