Живот под бомби: Приказни од Славјанск пред нова зима

Хана Соколова — 26 октомври 2026.

Славјанск е на линијата на фронтот во источна Украина; многумина го напуштија градот, но оние што останаа се обидуваат да продолжат со секојдневието додека нападите не запираат. Репортерка беше во градот и разговараше со луѓето кои велат дека немаат каде да одат.

Живот меѓу оштетени згради и празни улици

Во еден двор на западниот дел од градот, опкружен со оштетени станбени блокови, старица виси прашен тепих на метална конструкција од детска лулашка. Тетјана вели дека го изнела тепихот од својот стан — сега полн со шут — за да го исчисти по рускиот напад. Една од гранатите погоди петкатница, уништувајќи дел од зградата и повредувајќи седум лица.

„Прозорци летаа кон мене, но, не ме ни поткачија“, се потсетува Тетјана и додава дека уште една бомба го погодила вториот кат на соседната зграда. „На четвртиот кат живееше една жена која гласно викаше за помош. Успеаја да ја спасат пред да се урне тој дел од зградата.“ Иако ѝ беше понудена евакуација, Тетјана — со пензија од 3.400 гривни (околу 67 евра) — вели дека не може да си позволи да замине. „Дури и да добијам помош за преселба од 2 илјади гривни, не би можела никаде да живеам со вкупно стотина евра месечно. Изнајмувањето стан сега може да чини и до 20 илјади гривни месечно“, објаснува таа. Во нејзиниот дел од градот има струја и вода, но гасот е исклучен. „Ќе преживееме. Сè ќе биде добро, тоа им го велам на сите. Толку многу сакам да верувам во тоа“, додава таа.

Расчистувањето оштетени станови стана рутина. Еден маж сам ги поправува прозорците, додека други се обидуваат да спасат што е останато по нападите. Млад брачен пар кој бил евакуиран во регионот на Киев се вратил за да ги подигне своите работи и да го закова прозорецот со даска; додека работеле, нов руски напад го погоди објектот каде што се наоѓаа Центарот за итна медицинска помош и канцеларијата на Црвениот крст. Пожарникарите го гаснеа пожарот додека спасувачите и волонтерите извлекуваа опрема и чистеа скршено стакло. Во тој напад беа повредени осум лица.

Во еден момент еден од спасувачите извика: „Авиони!“ и сите веднаш ја напуштија зградата. Многумина сепак не се симнуваат во подрумите и чекаат на клупите меѓу блоковите. Пензионерката Наталија раскажува дека стоела на својот балкон за време на еден од нападите. „Чувството беше како некој да ме удрил по глава. Експлозијата беше заглушувачка“, вели таа. Наталија се грижи за неподвижната близначка и се жали дека лебот не е достапен секој ден. „Денес не можев да ѝ купам леб, па ѝ донесов двопек“, додава таа.

Во центарот штетите се големи и само неколку продавници се уште работат. Од околу 100.000 жители колку што имаше порано, останале приближно 20.000, главно постари лица кои немаат каде да одат. Василиј, кој допатувал од селото Мајаки северно од Славјанск, вели дека луѓето се навикнале да живеат со гранати. „Се навикнавме на животот со гранати“, вели тој и додава: „тоа е лоша навика од која одамна требаше да се ослободиме.“

„Не се сеќавам кога последен пат сум преспала цела ноќ“, вели Ирина, која ги остава своите мачки заради кои не сака да замине. „Пијам валеријана, но ни тоа не помага многу“, додава таа. На пазарот, продавачите се обидуваат да одржат тезги и покрај помалку трговци и купувачи откако напади пред неколку недели повредија најмалку три лица. Продавачката на женско долно бельо, Валерија, работи заедно со својата петгодишна ќерка Софија бидејќи градинките се затворени. „Веќе се навикнавме на ваков живот. Бевме евакуирани во 2022 година, потоа се вративме, а сега повторно чекаме нова евакуација“, вели таа. Нивната баба Тетјана веќе почнала да праќа стоки во регионот Дњепропетровск во надеж дека семејството ќе најде засолниште таму.

„Тешко ни е да гледаме како ја уништуваат нашата Украина“, вели Тетјана низ солзи. „Се надевам дека ќе се вратиме. Но, кога ќе помислам на Бахмут, таму веќе не останаа куќи во кои би можеле да си дојдат луѓе назад. Верувам дека нашите момци ќе ги одбранат градовите, иако знам колку е тешко.“

Фото: прес-материјал од настанот