Na Tochak: BRT nuk duhet të shtypë këmbësorët dhe çiklistët nga bulevardet e Shkupit

Iniciativa qytetare Na Tochak paralajmëron se futja e transportit të shpejtë me autobus (BRT) në Shkup nuk duhet të bëhet në kurriz të këmbësorëve dhe çiklistëve, dhe se këto rrugësi të vogla të ecjes dhe çiklizmit nuk mund të zëvendësohen me korsitë e autobusëve.

"Futja e BRT mund të jetë një hap i rëndësishëm për Shkupin, por nuk duhet të transformohet në një projekt të izoluar të korsive për autobusë; ai duhet të bëhet pjesë e një sistemi të integruar me hekurudhën, rrjetin tjetër të autobusëve, ecjen dhe çiklizmin. BRT nuk do të ndryshojë vetëm dy korsitë e makinave në dy korsitë e autobusëve; ai do ta ndryshojë zgjidhjen e përgjithshme të trafikut në pjesë të bulevardeve kryesore," tha iniciativa Na Tochak.

Hapësira e kufizuar dhe zgjedhjet teknike

Na Tochak thekson rrezikun që shpërndarja e hapësirës së kushtëzuar në disa bulevarde të Shkupit mund të çojë në zvogëlim të hapësirës për këmbësorët dhe çiklistët. Ata vërejnë se Bulevardi "Jane Sandanski", me një profil rreth 60 metrash, ofron zgjidhje të ndryshme, ndërsa bulevarde më të ngushta si "Partizanski Odredi", "Kliment Ohridski", "Kocho Racin", "11 Oktomvri" dhe "Kuzman Josifovski‑Pitu" kanë profile 30, 40 ose në maksimum 50 metra.

"Bulevardi 'Jane Sandanski', me profil prej rreth 60 metrash, mundëson zgjidhje të ndryshme. Por Partizanski Odredi, Kliment Ohridski, Kocho Racin, 11 Oktomvri dhe Kuzman Josifovski‑Pitu janë dukshëm më të ngushtë, 30, 40, maksimumi 50 metra dhe nuk kanë të njëjtën rehati. Koncepti duhet të fillojë nga pikat më të dobëta, domethënë nga segmentet ku hapësira është më e kufizuar, në mënyrë që të zgjidhet një opsion me sa më pak dëm për transportin e mbetur," thanë nga Na Tochak.

Iniciativa identifikon si zonë veçanërisht të ndjeshme strekën pranë Bunjakovec dhe Fakultetit të Arkitekturës, ku trotuaret dhe hapësirat për çiklizëm janë tashmë në kapacitet të përdorimit dhe afër kufirit të funksionimit. Shtimi i hapësirës për BRT duke reduktuar trotuaret mund të krijojë konflikt midis këmbësorëve dhe çiklistëve.

Ata ngritën edhe çështje teknike që ndikojnë në koston dhe organizimin e hapësirës: pozicioni i stacioneve në karrexhatë dhe tipi i dyerve të autobusëve. Zgjidhjet me dyer të djathta dhe lëvizje të BRT në korsi të majtë mund të rrisin kostot ndërtimore për shkak të ndërhyrjeve në hapësirë, ndërsa opsionet me stacione qendrore dhe dyer të majta ose dyfishe mund t'i rrisin kostot për autobusët, por të ofrojnë shfrytëzim më të mirë të hapësirës dhe realizim më të lirë të infrastrukturës.

"Cila zgjidhje është më e mirë nuk duhet të vendoset vetëm sipas parimit ‘çfarë është më mirë për autobusët ekzistues’, por mbi bazën e të dhënave konkrete për kohën e udhëtimit, kostot dhe pasojat për të gjithë sistemin e trafikut, veçanërisht për infrastrukturën e këmbësorëve dhe çiklizmit," theksojnë nga iniciativa.

Na Tochak kërkon që projekti të planifikohet që nga fillimi me mundësi për zgjerim në të ardhmen dhe adaptim të lehtë për tramvaj, t'u jepet përparësi autobusëve të shpejtë në semaforë dhe që stacionet dhe kalimet të jenë të aksesueshme e të sigurta. Hapësira rreth stacioneve duhet të jetë hapësirë publike cilësore me gjelbërim, hijë, vendet për ulje dhe infrastrukturë të sigurt për bicikletat.

Kërkesa kryesore e tyre mbetet transparenca e plotë dhe debat publik para marrjes së vendimeve përfundimtare: publikimin e të gjithë zgjidhjes, profileve, analizave, alternativave dhe të dhënave mbi të cilat do të bazohet zgjedhja. Ata theksojnë se nuk janë kundër BRT, por duan që ai të zhvillohet si sistem i integruar, i aksesueshëm dhe i qëndrueshëm, paralelisht me përmirësimin dhe jo degradimin e infrastrukturës së këmbësorëve dhe çiklizmit.

Bashkia ka shpallur një tender paraprak për kualifikim për projektin BRT, njoftoi kryetari Gjorgievski.

Foto: material shtypi nga ngjarja