ДУИ бара да се објави колкав дел од јавните средства е во Алта банка и според кои критериуми е направен изборот

Демократската унија за интеграција (ДУИ) бара Владата и Министерството за финансии да објават целосен преглед на државните институции, јавните претпријатија и други субјекти под државна контрола што имале средства во Алта банка, со точните износи, датумите на отворање на сметките, правната основа и имињата на одговорните лица.

Пратеничката партија бара јасност за критериумите и одговорноста

Во соопштението ДУИ поставува прашања кои критериуми ги користеле институциите и јавните претпријатија при изборот на Алта банка како банкарски партнер и кој ги одобрил тие одлуки. Партијата прашува дали изборите биле базирани на независни финансиски проценки и транспарентни процедури или пак имало политичко влијание.

„Особено загрижува прашањето колкав дел од јавните средства се наоѓаат во Алта банка и врз основа на кои критериуми институции и јавните претпријатија одлучувале да ги користат нејзините услуги. Кој одлучил, кој ги одобрил тие одлуки и кој ја проценил финансиската изложеност на јавните средства? Дали изборот на банката бил резултат на независни финансиски проценки и транспарентни процедури или постоело политичко влијание врз одлуките на институциите? Дали биле анализирани ризиците поврзани со сопственичката структура на банката? Дали постоеле предупредувања и, доколку постоеле, кој ги добил и како постапил по нив?“, прашуваат од ДУИ.

ДУИ оценува дека случајот отвора пошироки прашања за управувањето со јавните средства, финансиската безбедност на државните институции и можната поврзаност меѓу политичките одлуки и банкарските интереси. Во соопштението се посочуваат и постапките против сопственикот на матичната банка во Србија и сомневањата за финансиски злоупотреби што се предмет на истрага во таа земја.

Партијата побара Народната банка да ги објасни надзорните постапки и проценките на ризикот, а Јавното обвинителство да испита дали при насочувањето на јавните средства имало незаконски влијанија, злоупотреба на службената положба или конфликт на интереси. Дополнително, ДУИ побара целосен преглед со точни износи, датуми на отворање сметки, правна основа и имиња на одговорните лица.

Овие барања следат по одлуката на централната банка, откако Народната банка на Србија во саботата објави дека на Алта банка АД Белград ѝ е одземена лиценцата за работа поради значително влошување на финансиската состојба и ризикот од дополнително влошување на ликвидноста. Поради сопственичката поврзаност, Народната банка на Северна Македонија воведе привремена администрација во Алта банка АД Битола и воведе ограничувања за корисниците.

Според мерките, физичките лица имаат неделен лимит од 10 000 денари за готовински подигања и плаќања со картичка, додека внатрешните трансфери кон други сметки во рамки на банката остануваат неограничени. Правните лица можат да вршат неограничени внатрешни трансфери во рамки на банката, но не можат да префрлаат средства во други банки ниту да повлекуваат готовина од банкомати или шалтери; кредитокорисниците треба и натаму навремено да ги исполнуваат своите обврски.

ДУИ нагласува дека воведувањето привремена администрација и ограничувањата бараат итно институционално испитување, пред сè поради неизвесноста со која се соочуваат јавните институции и претпријатија. Граѓаните, додава партијата, имаат право на целосни информации; евентуалната одговорност треба да се утврди врз основа на документи и факти, а да одговараат оние што ги донеле одлуките и оние кои биле задолжени за надзорот и контрола на ризиците.

Фото: прес-материјал од настанот