Една година подоцна: невладини организации ги оценуваат исполнувањата на градоначалниците

Група граѓански организации кои следат ограничен број предизборни ветувања оценуваат дека по една година од почетокот на мандатите, повеќето ветувања се или неисполнети или само делумно помрднати - на нивниот симболичен семафор доминираат црвената и жолтата боја.

Мониторингот се спроведува во вкупно 14 општини и за секоја општина се следи по едно до две ветувања. Новинарите побараа информации од неколку општини под мониторинг: две не одговорија, а двајца градоначалници рекоа дека семафорот наскоро ќе се смени во полза на исполнетите ветувања.

Паркинзи, социјални услуги и центри за млади – што покажуваат мониторите

Во скопски Чаир проблемот со паркирањето останува остар: паркинзите се пополнети, а возачите често паркираат дури и на тротоарите. Политичарите ветуваа нови паркинг‑места и подземна гаража кај плоштадот Скендербег, ветување кое го повтори и вицепремиерот Иzet Medžiti во телевизиска изјава.

Izet Medžiti рече: „Верувам дека постапката за тендер ќе се отвори наскоро и на почетокот на 2025 година ќе почнат градбите…“, но од Општина Чаир не одговорија кога точно ќе започнат работите.

Невладината „Асистив центар“, која го следи Чаир, констатира дека мерките за паркирање се вклучени во општинските програми и буџети, но сè уште нема јасна и видлива теренска реализација. „ Во оваа фаза, според мониторингот, постои програмско планирање, но јавноста нема доволно редовни, детални и лесно достапни информации за тоа во која фаза е секој проект, кои постапки се започнати, кои средства се обезбедени, кои се роковите и кога граѓаните можат да очекуваат конкретна реализација. Затоа нашата оценка е дека состојбата е во подготвителна и планска фаза, но со потреба од поголема транспарентност и појасна динамика на реализација “, велат од Асистив центар.

Во Општина Центар, националната мрежа „Жените за жените“ го мониторира реализирањето на две континуирани социјални мерки: услуги преку оператори и грижа за повозрасни лица. Оливера Ефтимовска го опишува следењето вака: „ Тоа се мерките, значи услуги до граѓаните коишто се спроведуваат со ангажирање на оператори, односно невладини организации, и втората е грижа за повозрасни лица, односно пензионери во социјален ризик. И двете мерки коишто ги набљудуваме се редовни, значи континуирани ги има во општината, значи секоја година и во претходните изборни програми биле и продолжуваат овие мерки “.

Ефтимовска посочува и простор за подобрување на транспарентноста при спроведување на мерките: „ Транспарентноста. Значи може да се подобрат и самите постапки во однос на… нема јавна набавка, оди со јавен оглас, може за потранспарентно, значи, да има јавна набавка во однос на мерките “. На нивната таблица, за мерките во Центар се покажува жолто за социјалните услуги и црвено за поддршката на пензионерите.

Градоначалникот на Центар, Goran Gerasimovski, тврди дека не станува збор за застој, туку за планирана динамика. Тој кажа: „ Во минатото беше 2 500 денари, којашта за прв пат ја отпочнав јас како градоначалник во мојот прв мандат, и ветувањето во предизборието во вториот мандат беше дека истата ќе биде дупло зголемена, односно од 2 500 денари на 5 000 денари. И обично во изминатите години истата… се исплаќаа во месец ноември или декември. Така ќе биде и оваа година и она црвено коешто свети на нивните табели ќе биде зелено за неколку месеци “.

Тој додава дека грижата за највозрасните се реализира и преку други проекти: „ Имаме „Нега за стари лица“, одличен проект којшто, посетуваме 90 домаќинства на повозрасни жители и нашите служби, заедно со „Хуманост“, невладина организација којашто во соработка со општината го спроведува проектот, им овозможуваме подобрување на секојдневните животни потреби на нашите повозрасни жители со купување одредени продукти за прехрана, плаќање на сметки, физикални услуги итн “.

Во Делчево мониторите велат дека Младинскиот центар е отворен и функционира. " Младинскиот центар да, е отворен, постои основна опрема, постои просторија каде што се случуваат работите. Доделена е истата… Младинскиот центар е доделен на организација невладина којашто ќе раководи со неа и истовремено постои и координатор на Младинскиот центар. Со тоа создадени се сите предуслови да функционира Младинскиот центар “, изјави Bikovski.

Другата мерка за Делчево предвидува формирање парцели со повластени давачки за млади семејства преку урбанизација на Таушанско Маало. Градоначалникот Ivan Gocevski вели дека работите се во тек, но дека прво треба да се завршат административни процедури: „ Ние планираме да ја пренамениме за А1, т.е за семејно домување со повластени комуналии за да можат, нели, нашите нови брачни парови да можат да си купат парцела со претходно утврдена урбанизација, со направена урбанизација, со повластени комуналии. Т.е комуналии коишто ќе бидат претходно утврдени со тарифник на Совет и да бидат многу, многу пониски од тие коишто сега реално се како можност и по тарифник на Општина Делчево “. Тој додаде: " Ние веднаш пристапивме на реализација на овој проект и ние веќе во Делчево имаме Младински центар којшто е во склоп на старото општинско собрание, во просторија којашто е сопственост на Општина Делчево. За волја на вистината, имаме потпишано меморандум со една невладина организација овде во Делчево и имаме одлична соработка, за што сме им благодарни “.

Во Гостивар набљудувачите го оценуваат ветувањето за бесплатни мамографски прегледи и финансиска поддршка за жените‑жртви на семејно насилство со црвено. Ефтимовска објаснува: „ Во моментов не се реализирани затоа што првата мерка имаат проблем со апаратите коишто треба нели да се вршат прегледите, така што тоа ни беше кажано од страна на општината дека малку ќе се пролонгира, меѓутоа ќе треба да се реализира мерката. Во однос на програмата, исто така, значи исплатата малку не оди редоследно… мислам, не оди навремено како што треба “.

Таа додава дека граѓаните не се доволно информирани за помошта: „ Значи дури не знаат ни што значи мерката и сметаме дека тука навистина треба да се работи на подигнување на свеста за родова еднаквост. И мислам дека тука треба навистина и буџет да има за себе каде што ќе стигнат до граѓаните“.

Мониторингот на ветувањата во Гостивар, Делчево, Центар, Чаир и уште 10 општини продолжува како дел од Програмата за поддршка на изборите, проект на Владата на Швајцарија што се спроведува од Меѓународната фондација за изборни системи (IFES). Набљудувачите потсетуваат дека градоначалниците се во првата година од своите мандати и имаат време да го бојат семафорот во зелено, но предупредуваат дека времето лета.

Фото: прес-материјал од настанот