Komisioni Evropian: Qytetarët paguajnë deri në 42% të shpenzimeve shëndetësore, parandalimi dhe mbikëqyrja të dobëta

Komisioni Evropian në raportin e fundit për përparimin konstatoi se qytetarët në Maqedoninë e Veriut paguajnë deri në 42 përqind të shpenzimeve shëndetësore nga xhepi i tyre, veçanërisht për konsultime specialistike, shërbime spitalore dhe barna.

Në raport Komisioni paralajmëron: "Universal health coverage is provided free of charge through primary care, but patients must pay for certain hospital services, specialist consultations and medicines. The range and availability of health services, particularly specialist care, and their geographic distribution are inadequate. The number of nurses per 100,000 inhabitants remains below the European average. The outflow of medical staff from public to private health care and abroad continues.

Një problem shtesë i vënë në dukje është se shteti nuk ka pamje të plotë mbi shërbimet shëndetësore që marrin pacientët. Sistemi kombëtar i shëndetësisë elektronike mbledh të dhëna vetëm nga institucionet publike. Kjo do të thotë se konsultat dhe trajtimet në sektorin privat nuk regjistrohen plotësisht, duke lënë dosjet shëndetësore të pacientëve të pafuqiufizuara.

Kjo mungesë e mbikëqyrjes dhe transparencës në sektorin privat u shfaq edhe me rastin e ndërhyrjeve kardiokirurgjikale në spitalet private, për të cilat ngriheshin dyshime se kryheshin pa indikacion mjekësor, për qëllim fitimi. Megjithë seriozitetin e aludimeve, ende nuk ka një zgjidhje institucionale të plotë."

Gjetjet kryesore

Komisioni thekson dobësi në parandalimin e sëmundjeve malinje: numri i rasteve të reja të kancerit dhe shkalla e vdekshmërisë vazhduan të rriten në 2025. Ndërsa ekzistojnë programet e skrinimit për kancerin e gjirit dhe kancerin e zorrës së trashë, mbulimi i tyre nuk është i mjaftueshëm, dhe testimi për HPV ende nuk është futur si pjesë e skrinimit të kancerit të qafës së mitrës — një kërkesë që mjekët e kanë ngritur prej kohësh ndaj autoriteteve shëndetësore.

Raporti gjithashtu shënon dobët zbatimin e ndalimit të duhanit në ambjentet e mbyllura: duhanpirja vazhdon të tolerohet pa sanksione në disa institucione publike, në pjesë të objektivave shëndetësore dhe në lokale. Qeveria kishte paralajmëruar një ligj më të rreptë për mbrojtjen nga duhani, i cili duhej të hynte në fuqi në mars, por pas reagimeve dhe presionit nga sektori i gastronomisë disa dispozita fillestare u ndryshuan dhe projekti mbetet bllokuar në parlament.

Në fund, Komisioni vëren rreziqe për korrupsion në sektorin e shëndetësisë dhe kërkon hapa të mëtejshëm: planifikim më të mirë të shpenzimeve shëndetësore, dixhitalizim më të gjerë duke përfshirë ofruesit privatë dhe prokurime publike më transparente për të zvogëluar mundësitë për keqpërdorim.

Foto: material shtypi nga ngjarja