E‑tregtia në Maqedoni: paratë në dorë dominon, aftësitë dixhitale vetëm 31%

Aftësitë e ulëta dixhitale, dominimi i pagesave me para në dorë, ekonomia gri dhe besimi i pamjaftueshëm i konsumatorëve janë pengesat kryesore për zhvillimin e e‑tregtisë në Maqedoni, u theksua para hapjes së edicionit të 9‑të të Konferencës Rajonale për E‑tregti në Shkup.

Nina Angelovska, presidente e Shoqatës për E‑tregti, paralajmëroi se ndërsa tregjet globale flasin për agjentë të AI, hipersonalizim dhe tregti të automatizuar, rajoni ende përballet me boshllëqe themelore. Ajo përmendi diferencën në aftësitë dixhitale: vetëm 31 përqind në vend zotërojnë aftësi bazë dixhitale kundrejt 64 përqind në Bashkimin Evropian, ndërsa aftësitë e avancuara dixhitale janë vetëm 7 përqind.

Angelovska vuri në dukje edhe një shenjë pozitive: të dhënat e shoqatës tregojnë se mbi 50 përqind e transaksioneve online ende përfundojnë te tregtarët vendas. Sipas të dhënave të Bankës së Republikës së Maqedonisë së Veriut për gjysmën e parë të vitit, vlera totale e transaksioneve elektronike u rrit me 14 përqind në krahasim me vitin e kaluar, por zgjerimi i platformave globale ka rritur edhe rrjedhjen e parasë jashtë — numrin dhe vlerën e transaksioneve me karta vendase drejt jasht.

Konferenca sjell rreth 900 pjesëmarrës nga 12 vende dhe përfshin përfaqësues të kompanive globale si Google, LinkedIn, Tesla dhe Amazon.

Mbështetja shtetërore dhe pilotet lokale

Stefan Andonovski, ministri për Transformim Dixhital, tha se shteti ka një bazë të fortë për zhvillim: 97 përqind e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme kanë akses në internet dhe blerësit janë gjithnjë e më shumë online. Ministria mbështet aktualisht dy hub‑a evropianë të inovacionit dixhital për ndihmë ndaj bizneseve.

Hub‑i i parë, që funksionon prej një e gjysmë viti në bashkëpunim me Fakultetin e Elektroteknikës dhe Teknologjive të Informacionit (FEIT), ka ndihmuar deri tani mbi 60 kompani përmes trajnimeve dhe hartimit të rrugëtimeve për transformim dixhital. I dyti është një projekt përmes DigitMAK që synon dixhitalizimin e tregtarëve. Si pilot të suksesshëm, Andonovski përmendi iniciativën në Bitola, realizuar me dhomat lokale, bizneset, bankat dhe Visa, ku janë dixhitalizuar plotësisht mbi 90 ndërmarrje të vogla dhe të mesme — model që ministri tha se do të përsëritet së shpejti në qytete të tjera.

Foto: material shtypi nga ngjarja