Komisioni Evropian me kritika për funksionimin e shëndetësisë publike

Komisioni Evropian në raportin e fundit të përparimit gjen mangësi të rëndësishme në sistemin publik të shëndetësisë në Maqedoninë e Veriut: qytetarët paguajnë deri në 42 përqind të shpenzimeve shëndetësore nga xhepi dhe qasja te disa shërbime specialistike është e papërshtatshme.

Raporti thekson drejtëpërdrejt: "Universal health coverage is provided free of charge through primary healthcare, but patients must pay for certain hospital services, specialist consultations and medicines. The range and availability of health services, especially specialist services, as well as their geographical distribution, are inadequate. The number of nurses per 100,000 inhabitants remains below the EU average. The outflow of medical staff from the public to the private sector and abroad continues."

Komisioni vë në dukje edhe mungesën e vëzhgimit shtetëror: sistemi kombëtar i shëndetit elektronik mbledh të dhëna vetëm nga institucionet publike, që do të thotë se konsultimet, procedurat dhe trajtimet në sektorin privat nuk regjistrohen plotësisht dhe dosjet mjekësore mbeten të paplota. Kjo dobësi e kontrollit erdhi në vëmendje pas pretendimeve se ndërhyrjet kardiokirurgjikale në spitale private ishin kryer pa indikacion të qartë mjekësor për interesa fitimi; raporti shënon se nuk ka pasur ende zgjidhje institucionale të plotë të këtyre pretendimeve.

Programet e skrinimit, duhani dhe rritja e rasteve të kancerit

Për parandalimin, raporti paralajmëron se programet e skrinimit nuk arrijnë numrin e nevojshëm të pjesëmarrësve. "Screening programmes for early detection of colorectal cancer and breast cancer are ongoing, but HPV testing has not yet been introduced as part of cervical cancer screening. Greater public awareness and participation of target groups in screening is needed. In 2025 the number of registered cancer cases and the mortality rate from these diseases continued to increase."

Raporti vëren gjithashtu zbatim të dobët të ndalimit të duhanit brenda ambienteve të mbyllura: duhani vazhdon të tolerohet dhe shpesh mbetet pa ndëshkime në institucione publike, disa objekte shëndetësore dhe lokale. Qeveria kishte paralajmëruar një ligj të rreptë për mbrojtjen nga tymosja, por pas reagimeve dhe presionit të sektorit të mikpritjes, disa dispozita u ulën dhe ligji i ri — i cili do të duhej të hynte në fuqi tashmë në mars — mbetet i ngecur në procedurat parlamentare.

Raporti kërkon gjithashtu përpjekje më të mëdha kundër korrupsionit në shëndetësi: planifikim më i mirë i shpenzimeve shëndetësore, përshpejtim i digjitalizimit dhe prokurime publike më transparente për të reduktuar hapësirën për keqpërdorime dhe për të forcuar kontrollin mbi ofrimin e shërbimeve.

Foto: material shtypi nga ngjarja