Organizata ekologjike kërkojnë që Groupe SEB të eliminojë "kimikatet e përhershme" nga enët Tefal

Organizata ekologjike në Europë i kanë dërguar një paralajmërim ligjor grupit francez Groupe SEB, pronar i markës Tefal, dhe kërkojnë një plan të menjëhershëm për eliminimin e PFAS—një grup substancash të quajtura "kimikate të përhershme"—nga tavat dhe tenxheret me veshje kundër ngjitjes që përdoren gjerësisht edhe në vendin tonë.

Sipas avokatëve dhe aktivistëve, shqetësimi nuk është vetëm veshja PTFE (e njohur si Teflon) në produktet e përfunduara, por dhe ndikimi përgjatë gjithë ciklit të jetës së produktit: prodhimi, përpunimi dhe shkatërrimi. Edhe pse PTFE në vetë përdorimin shtëpiak nuk klasifikohet si drejtpërdrejt toksik ose kancerogjen si disa substanca të ndaluara, problemi lind nga çlirimet e ndotësve gjatë prodhimit dhe kur këto materiale digjen ose hidhen si mbeturina.

"Mund të mos e ndotni drejtpërdrejt shtëpinë tuaj kur gatuani, por kontribuoni në ndotjen në vendin ku këto enë prodhohen ose ku në fund përfundojnë si mbeturina", paralajmërojnë ekspertët.

Veprimet e BE-së dhe alternativa të gatimit

Kjo përplasje vjen ndërsa Brukseli përgatit kufizime të përgjithshme për PFAS në mbarë Bashkimin Evropian. Agjencia Evropiane e Kimikateve e ka identifikuar këtë grup materialesh si një rrezik në rritje për shëndetin publik, ndërsa industria po përpiqet të sigurojë përjashtime të caktuara.

Për gatimin ekzistojnë alternativa të sigurta dhe pa kimikate: enë prej hekuri të derdhur (cast iron), tenxhere dhe tiganë prej çeliku inox, dhe enë me veshje qeramike pa PFAS.

"Ne nuk kërkojmë që SEB ta bëjë këtë nesër, por ta planifikojë tranzicionin në mënyrë që punonjësit të kenë një plan rezervë dhe kompania të mund të përshtatet", tha Elen Digilj, avokate për mjedisin në ClientEarth. Në fillim të vitit 2026, Franca ndaloi shitjen, prodhimin dhe importin e produkteve që përmbajnë këto "kimikate të përhershme" për të cilat ekzistojnë alternativa.

Në kushtet e presionit publik dhe rregullave të reja evropiane, pritet që prodhuesit e enëve të gatimit me veshje kundër ngjitjes së shpejt ta rishikojnë materialet dhe proceset e tyre të prodhimit.

Foto: Ilustracija (AI)