Фолксваген исплаќал милијарди дивиденди — сега затвора погони

Кризата во Фолксваген влегува во нова фаза: извршниот директор Оливер Блуме најави големи штедења додека групата се соочува со слаб пазар во Кина, американски царини и трошоци за преструктурирање — и додека се отвора прашањето за одговорноста на менаџментот по години на големи исплати на дивиденди.

Блуме ја посети фабриката на Фолксваген во Емден, каде што работат околу 8.000 луѓе и се произведуваат моделите ID.4 и ID.7, која е меѓу погоните заканети со затворање. На вработените им рече дека и раководството ќе го поднесе делот од товарот: една четвртина од работните места во менаџментот треба да бидат укинати, но детали не беа соопштени.

Во цела Германија, околу 50.000 од речиси 300.000 работни места се ставени под прашалник додека Фолксваген бара намалување на трошоците. Ситуацијата ја влошува и значителниот пад на продажбата во Кина — компанијата денес продава околу 1,5 милиони автомобили годишно помалку во Кина отколку во 2019 година — и дополнителниот притисок од американските царини.

Дивиденди, инвестиции и контроверзни вложувања

Критичарите тврдат дека дел од сегашната криза се корени во претходните одлуки за распределба на профитот и инвестирање. Автомобилскиот експерт Франк Швопе проценува дека околу 10 милијарди евра можеле да бидат пренаменети за порано започнување на преструктурирањето или за инвестиции, на пр., во батериска технологија — производство на батериски ќелии во Европа Фолксваген го започна дури минатата година — или за побрзо создавање на нови модели.

Сопственичката структура објаснува зошто дивидендите се значајни: семејствата Порше и Пиех поседуваат 31,9 проценти од акциите преку Porsche Holding SE, Катар Холдинг има 10,4 проценти, а покраината Долна Саксонија 11,9 проценти; останатите акции се кај институционални и приватни инвеститори.

Анализата на холандскиот институт SOMO покажува поширок тренд кај европските производители: профитите пораснале од 10,5 милијарди евра во 2006 година на 71,8 милијарди евра во 2023 година — речиси седум пати — додека капиталните инвестиции пораснале само 18 проценти во истиот период. Уделот на инвестиции паднал од 28 на 16 проценти, а во Кина се движел меѓу 26 и 38 проценти.

Постои и спротивен увид: Фердинанд Дуденхофер укажува дека Фолксваген вложувал, но во погрешни проекти. Тој го посочува Cariad — компанијата за софтвер во рамките на групата — каде што за програми поврзани со автономното возење биле вложени околу 1,5 милијарди евра, а таа единица до сега не испорачала очекувани резултати. Купувањето на Europcar во 2022 година за 2,5 милијарди евра исто така се соочи со проблеми, со последователни отпуштања и загуби. Дуденхофер додава дека софтверските и електричните стратегии на компанијата беа делумно погрешни — на пример фокусот на преголеми електрични модели — и дека тековните корекции доаѓаат подоцна.

Соочувањето меѓу оние што велат дека Фолксваген требало да инвестира повеќе — особено во батерии и нови модели — и оние што тврдат дека парите биле потрошени нецелосно ќе доминира на претстојните состаноци на работничките совети. Дотогаш, компанијата мора паралелно да штеди и да финансира нови технологии за да се обиде повторно да стане конкурентна на својот најважен азиски пазар.

Фото: Профимедиа