Фон дер Лајен: Северна Македонија ѝ припаѓа на ЕУ; заедничка иницијатива со Мицкоски за деблокада

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и премиерот Христијан Мицкоски на 2 октомври 2026 година објавија заедничка иницијатива за деблокада на разговорите меѓу Скопје и Софија со цел напредок во процесот на пристапување кон Европската унија.

На заедничката прес‑конференција во Владата во Скопје Мицкоски рече дека по советот од Фон дер Лајен следната недела ќе се побара билатерална средба со бугарската страна.

Нова фаза за обид да се отвори дијалог

„Од претседателката добив совет дека следната недела нашиот министер за надворешни работи (Тимчо Муцунски) ќе биде во Софија и да побараме веднаш средба на билатерална основа. Побарав од министерот да испрати дипломатска нота и да побара средба, за да почнеме процесот од некаде да го движиме“, рече Мицкоски.

Фон дер Лајен потврди дека е договорен обид за отварање нов чекор во процесот. „Се договоривме да направиме нов чекор и да се обидеме да го деблокираме процесот идната недела. Кога ќе ја деблокираме ситуацијата, можеме да бидеме многу брзи со Северна Македонија. Импресивно е она што е направено досега со реформите“, изјави таа.

Шефицата на Европската комисија го посочи и значењето на Преспанскиот договор: „Преспанскиот договор беше момент на политичка храброст. Тој ја отвори вратата кон членството во НАТО и денес Северна Македонија е ценет сојузник. Слично и во Европската Унија ја градиме нашата безбедност заедно“, рече Фон дер Лајен, и додаде: „Ова е Северна Македонија која ја знаеме, земја која стои на зборот и која припаѓа на масата во Европската Унија. Мојата порака е јасна: вие ни припаѓате нам.“

Таа нагласи дека преговорите за пристап почнаа во 2022 година, а скрининг‑процесот бил завршен за помалку од една година. „Сега има уште еден клучен чекор што треба да се направи за да се отвори првиот кластер – Основи. Знам колку е ова чувствително, но сакам да бидам јасна. Ние ќе ѝ посакаме добредојде на Северна Македонија со нејзиниот идентитет и јазик. Веруваме дека македонската култура и македонскиот јазик можат да ја направат нашата Унија побогата“, рече таа. Фон дер Лајен спомена и дека земјата веќе добила 140 милиони евра и дека следуваат дополнителни исплати, приклучувањето кон СЕПА, разговорите за намалување на надоместоците за роаминг и вклучувањето во новиот центар „Везилка“ за вештачка интелигенција како пример за постепена интеграција.

Премиерот Мицкоски побара ЕУ да помогне во создавање услови за одржливо европско решение во односите со Бугарија: „Не бараме од Унијата да зазема страна. Бараме да помогне во создавање услови за одржливо европско решение во кое договореното ќе биде јасно, обврските ќе важат за сите, а процесот на пристапување нема повторно да биде отворен за нови билатерални условувања“, рече тој. Тој ја потврди стратешката определба за членство во ЕУ и го наведе продолжувањето на реформите во владеењето на правото, јавната администрација, деловната клима, дигитализацијата и образованието.

Фото: прес-материјал од настанот