FZOM propozon inspektime dhe reduktim të lejeve në pesë ditë; reagime

Shqyrtimet e njoftuara nga Fondi për Sigurimin Shëndetësor (FZOM) për inspektime në shtëpi dhe propozimi që mjekët amë të hapin leje për sëmundje nga shtatë në pesë ditë kanë nxitur reagime nga mjekët, sindikatat dhe ekspertët e shëndetësisë. Profesionistët shëndetësorë paralajmërojnë se një rregull i përgjithshëm pesëditor mund t'i dëmtojë pacientët dhe se propozimi mungon në analiza të thelluara.

Të dhëna nga kontrollet dhe shqetësime profesionale

Ish-drejtori i FZOM, Nikola Panovski, tha se nuk ka një arsyetim profesional për shkurtimin nga shtatë në pesë ditë. "Për një diagnozë si gripi, shtatë ditë janë minimum. Pesë ditë janë të rrezikshme për shëndetin, sepse punëtori mund të kthehet në punë pa qenë plotësisht i shëruar. Me një masë të tillë administrative mund të bëhet dëm serioz ndaj shëndetit," paralajmëroi Panovski.

Shoqata e mjekëve të përgjithshëm nënvizon se kohëzgjatja e lejes së sëmundjes duhet përshtatur sipas diagnozës dhe gjendjes së përgjithshme të pacientit. "Ka diagnoza për të cilat punëtori duhet të qëndrojë në shtëpi më shumë se pesë ditë, veçanërisht nëse kryen punë të rënda fizike. Nuk mundet punëtori me marramendje, i cili nuk është plotësisht i shëruar, të kthehet të punojë me vinç ose në ndërtimtari," thotë dr. Valentina Mitrova nga Shoqata e Mjekëve të Përgjithshëm.

Bashkimi i Sindikatave të Maqedonisë (SSM) thekson se kompensimi gjatë paaftësisë së përkohshme për punë rregullohet me marrëveshje kolektive dhe kërkon që çdo ndryshim të ndodhë përmes dialogut social. Partia Levica njoftoi se do të kundërshtojë ndryshimet e propozuara dhe do të kërkojë rregullim ligjor që të drejtat për lejet e sëmundjes të jenë në nivel ligjor. "Ka pa dyshim keqpërdorime në lejet e sëmundjes dhe në mekanizmin e tyre, por nuk mundet që për shkak të kësaj të vendosim masa që e trajtojnë çdo punëtor si një keqpërdorues potencial," tha deputeti Amar Mecinovic.

FZOM njofton se inspektorët do të kryejnë kontrolle në adresat e banimit pasi të ketë një raport nga punëdhënësi ose në mënyrë të rastësishme, për të verifikuar nëse personat e siguruar po përdorin lejet për trajtim apo po keqpërdorin mungesën nga puna. "Nëse inspektori nuk e gjen personin që është në leje sëmundjeje në shtëpi, në atë rast ai lë një dokument me të cilin personi thirret para komisionit të duhur mjekësor për të sqaruar pse nuk ishte në shtëpi. Punëdhënësi gjithashtu do të njoftohet për rastin," njoftoi së fundi drejtori i FZOM, Zlatko Perinski.

Kontrollet e kryera në Ministrinë e Punëve të Brendshme në mars 2026 zbuluan parregullsi: u shqyrtuan 80 persona të siguruar me gjithsej 514 leje sëmundjeje, dhe tek 29 persona u konstatuan parregullsi; gjithsej 100 raste të lejeve u vlerësuan si të papërputhshme ose të lëshuara në mënyrë jo të rregullt. Dhjetë prej atyre me parregullsi kishin ndryshuar mjekun amë gjatë periudhës së lejes. Për parregullsitë u shqiptuan gjoba në vlerë totale 1.2 milion denarësh për institucionet publike dhe private shëndetësore.

Ekspertët e shëndetësisë dhe funksionarët e mëparshëm apelojnë që të bëhen analiza të plota dhe të zhvillohen mekanizma të synuar për të luftuar keqpërdorimet pa cenuar privatësinë e pacientit ose autonominë profesionale të mjekëve. Siç theksoi ish-ministri i Shëndetësisë Dragan Danilovski: "Nëse qëllimi është reduktimi i keqpërdorimeve të lejeve të sëmundjes, kjo është një qëllim i ligjshëm. Por duhet të dihet sa është vëllimi real i keqpërdorimeve dhe nëse analizat kanë treguar që periudha pesëditore është zgjidhja më e mirë."

Foto: material shtypi nga ngjarja