Kryefaqja
Magazina

Gjurgjic: festa e Shën Gjergjit më 16 nëntor dhe zakonet tradicionale

Kisha Ortodokse e Maqedonisë kremton Shën Gjergjin më 16 nëntor; festa lidhet me reliktet, zakonet popullore dhe "ditët e ujqërve".

·Magazina
Gjurgjic: festa e Shën Gjergjit më 16 nëntor dhe zakonet tradicionale

Sot, më 16 nëntor, Kisha Ortodokse e Maqedonisë dhe shumë besimtarë kremtojnë Shën Gjergjin e Madh Martir — festën e njohur në popull si Gjurgjic, e lidhur me përurimin e kishës së tij në Lydda (Palestinë) dhe me bartjen e relikteve të tij.

Shën Gjergji është një nga figurat më të nderuara në traditën e besimtarëve këtu. Ai kremtohet dy herë në kalendarin kishtar: si Gjurgjic më 16 nëntor (bartja e relikteve) dhe si Gjurgjovden më 6 maj (dita e vuajtjes së tij si martir). Ndryshe nga festa pranverore, Gjurgjic nuk shënohet me shkronjë të kuqe në kalendar, por gëzon respekt të thellë dhe rëndësi të madhe në zakonet popullore.

Jeta dhe kujtimi

Gjergji ishte një ushtar-martir i njohur nga Kapadokia. Që në moshën njëzetvjeçare mori gradën e tribunës dhe shërbeu në ushtrinë e perandorit Dioklecian. Kur perandori nisi përndjekjen e ashpër të të krishterëve, Gjergji haptas shpalli besimin e tij dhe u përball me tortura të rënda: u vendos në gozhdë, u lidh në një rrotë me thumba të mprehtë dhe u varros në një gropë. Me hirin e Zotit ai shpesh u shërua, dhe shumë njerëz, përfshirë gruan e perandorit Aleksandrën, pranuan besimin kristian.

Perandori më në fund i dënoi me vdekje me shpatë; mbretëresha Aleksandra vdiq në vendin e ekzekutimit para se dënimi të kryhej, dhe Shën Gjergji u martirizua në vitin 303. Para vdekjes ai i kërkoi shërbëtorit të tij besnik që t'i merrte trupin dhe ta çonte në Lydda të Palestinës, vendlindjen e nënës së tij dhe vendin ku kishte pasuri që ia kishte dhënë të varfërve.

Në kohën e perandorit Konstantin të Madh, të krishterët e devotshëm ngritën një kishë të bukur në Lydda, dhe gjatë përurimit të saj reliktet u transferuan solemnishëm; aty u shënuan shumë mrekulli dhe mjekime, duke forcuar adhuruarjen ndaj tij në shekuj.

Në zakonet popullore festa e Gjurgjicit hap periudhën e quajtur "ditët e ujqërve", që zgjasin deri më 24 nëntor. Besimet e vjetra thonë se gjatë këtyre ditëve gratë duhet të shmangin punët e rënda shtëpiake dhe punën dore, ndërsa krojaçët dhe këpucëtarët duhet të pushojnë. Edhe besimi i rreptë ishte se gjuetia e ujqërve në këtë periudhë sjell fatkeqësi për familjen gjatë gjithë vitit.

Po ashtu, moti në Gjurgjic lidhej me dimrin që po vjen: nëse është mjegull — dimri do të jetë i ndryshueshëm dhe i butë; nëse është qiell i pastër — pritet një dimër i ftohtë dhe i ngrirë. Në ikonat për Gjurgjic Shën Gjergji zakonisht paraqitet në këmbë si ushtar pa kalë, me një shpërthim ose shpatë në dorë — e ndryshme nga paraqitja e tij në pranverë, kur shihet në kalë duke mposhtur dragoin.

Tropar: "Si çlirimtar i robërve dhe mbrojtës i të varfërve, mjek i të dobëtëve, ndihmës i sunduesve, i madhmadhërueshëm martir Gjergj, lutohu Krishtit Perëndisë që të shpëtojë shpirtrat tanë."

Kondak: "Pasi gjetëm strehë në mbrojtjen tënde të shpejtë dhe të papërmbajtshme, o vuajtës i Krishterë, ne të besuarit që të këndojmë të lutemi të shpëtohemi nga tundimet e armiqve, dhe nga çdo fatkeqësi dhe rrezik, që të thërrasim: Gëzuar, martir Gjergj!"

Foto: material shtypi nga ngjarja

Artikuj të ngjashëm