Instituti për Studime të Gjinive kërkon që Ministria të rikthejë termin „gjini“ në programin e shkollave të mesme

Instituti për Studime të Gjinive në Fakultetin e Filozofisë të Universitetit "Shën Kirili dhe Metodi" në Shkup i ka kërkuar Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës dhe Zyrës për Zhvillim të Arsimit të rikthejnë termin „gjini“ (gender) në kurrikulën e lëndës zgjedhore tash të quajtur „Shëndet dhe mbrojtje e shëndetit“. Instituti kërkon gjithashtu që të përfshihen dhe të përcaktohen në hyrje termat „barazi gjinore“, „rolet gjinore“, „stereotipet gjinore“ dhe „dhuna e bazuar në gjini" para se programi të fillojë të zbatohet.

Instituti përshëndet futjen e përmbajtjeve për marrëdhënie të shëndetshme dhe të sigurta, shëndetin riprodhues, pëlqimin dhe dhunën seksuale, por paralajmëron se programi i kërkon nxënësve të shpjegojnë dallimin midis seksit biologjik dhe roleve që shoqëria u ngarkon burrave dhe grave, ndërsa mungon pikërisht fjala që shpjegon këtë diferencë në literaturën profesionale.

"Një rishikim që fshin termin e zhvendos problemin"

Në reagimin e tij, instituti vëren: "Një rishikim që i përgjigjet sfidës duke fshirë termin nuk e zgjidh problemin, por e hedh atë mbi mësuesit dhe nxënësit, të cilëve u mungon gjuha për fenomenet që programi megjithatë kërkon të analizojnë. Përgjigjja ndaj sfidës është përcaktim i qartë, i saktë dhe i përshtatshëm për moshën i termit brenda programit."

Instituti thekson gjithashtu hendekun midis gjuhës së programit dhe terminologjisë në ligjet kombëtare. Si shembull përmend Ligjin për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi, ku seksi, gjinia dhe identiteti gjinor renditen si baza të veçanta mbrojtjeje. Ai paralajmëron se në dy njësi nxënësit do të mësojnë për dhunën në partner, familje dhe dhunën seksuale pa u përballur me termin „dhunë e bazuar në gjini“, i përdorur në legjislacionin vendas dhe në Konventën e Stambollit.

Në një krahasim të publikuar më 31 tetor u konstatua se programi i ri ruan të njëjtin numër orësh dhe temash si programi i tërhequr për "Edukimin e Gjinive dhe Seksualitetit", por njësia e parë që më parë përfshinte gjininë dhe barazinë gjinore tani quhet thjesht "Barazi". Termi "kontracepsion" është hequr, dhe mësimi për shtatzëninë i referohet mbrojtjes nga shtatzënia e padëshiruar në vend se metodave kontraceptive.

Ministria tërhoqi programin e mëparshëm në fillim të shtatorit, disa ditë pasi ipeshkvi Jakov Stobiski publikoi një letër të hapur ku akuzonte ministresën Vesna Janevska për mbrojtje të asaj që ai e quante "ideologjia gjinore". Pas tërheqjes, Janevska tha se e kishte lexuar programin dhe se aty nuk kishte asgjë kontradiktore. Ministria deklaroi se ndryshimet u bënë pas shqyrtimit të komenteve publike dhe profesionale, përfshirë ato të Dhomës së Psikologëve, dhe mohoi se rishikimi ishte bërë nën presion të komuniteteve fetare.

Instituti ftoi Ministrinë dhe Zyrën të hapin konsultime me komunitetin akademik dhe ofroi të marrë pjesë në përgatitjen e përkufizimeve dhe manualit për mësuesit, në trajnimin e stafit mësimdhënës dhe në vlerësimin e rezultateve pas vitit të parë të zbatimit të lëndës.

Foto: material shtypi nga ngjarja