Irani bast se mund të qëndrojë më gjatë se Trump me një eskalim të llogaritur rreth Ngushticës së Hormuzit

Teherani zbaton një strategji të eskalimit të llogaritur për të krijuar presion të vazhdueshëm mbi Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe aleatët e tyre, duke i kthyer rrugët tregtare, korridoret detare dhe infrastrukturën energjetike të Lindjes së Mesme në pika presioni, thonë analistë dhe zyrtarë nga shtetet e Gjirit.

Në vend që të kërkojë përballje ushtarake direkte, udhëheqja iraniane zgjeron konfrontimin por me kujdes shmang kalimin në një luftë të përgjithshme. Sipas vlerësimeve, qëllimi është të detyrohet Shtetet e Bashkuara të Amerikës të llogarisin se vazhdimi i krizës do t'u shkaktojë më shumë dëm sesa të pranojnë një rol më të madh për Iranin në menaxhimin e Ngushticës së Hormuzit.

Kërcënim ndaj rrugëve detare dhe kapaciteteve energjetike

Me kërcënime ndaj disa kalimeve detare dhe objekteve energjetike, Teherani përpiqet të forcojë pozicionin e tij negociator. Analistët vënë në dukje se arma më e fuqishme e Iranit nuk është sulmi i drejtpërdrejtë ndaj Shteteve të Bashkuara të Amerikës apo Izraelit, por aftësia për të shkaktuar dëm në ekonomitë rajonale dhe tregjet globale.

Pas pengimit të trafikut përmes Ngushticës së Hormuzit — ku përpara përshkallëzimit të tensioneve kalonte rreth një e pesta e naftës botërore — vijnë sinjale se asnjë korridor detar nuk është plotësisht i sigurt. Kërcënimet e reja në Detin e Kuq dhe ndaj objekteve energjetike saudite po testojnë kufijtë e tolerancës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ndërsa komandantët ushtarakë iranianë vlerësojnë se zgjerimi i krizës mund t'u sjellë ndikim më të madh në bisedime.

Shteti i Omanit doli me një propozim, të mbështetur nga vendet e Gjirit, për menaxhimin e rrugës ujore që përfshin tarifa vullnetare për transit. Irani, megjithatë, insiston për autoritet administrativ mbi ngushticën dhe të drejtën për të tarifuar shërbime, gjë që Shtetet e Bashkuara të Amerikës e konsiderojnë të papranueshme pasi kërkojnë që rruga të mbetet ndërkombëtare dhe e lirë për lundrim.

Si përgjigje ndaj kërcënimeve jashtë Ngushticës së Hormuzit, fuqitë rajonale dhe perëndimore formuan një koalicion mbrojtjeje detare të udhëhequr nga Arabia Saudite, me prioritete për shoqërimin e anijeve tregtare, shkëmbimin e të dhënave të inteligjencës dhe mbrojtjen e rrugëve detare në vend të përleshjes ushtarake direkte me Iranin.

Në thelb, bëhet fjalë për një garë qëndrueshmërie. Udhëheqja në Teheran vlerëson se mund të përballojë presionin ekonomik më gjatë sesa koalicioni i udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës mund të përballojë ndërprerjet e zgjatura në tregtinë globale dhe në tregjet e energjisë. Deri më tani, përpjekjet për të ulur tensionet shpesh janë përgjigjur me eskalim të ri, që rrit rrezikun e një konflikti të pakontrolluar.

Foto: DPA)