Serbët e Kosovës do të udhëtojnë qindra kilometra për të votuar në zgjedhjet e Serbisë

Mijëra serbë nga Kosova që duan të votojnë në zgjedhjet parlamentare të Serbisë më 25 tetor do të duhet të udhëtojnë në vendvotime brenda Serbisë qendrore, duke përballuar udhëtime të gjata dhe pritje në pika kufitare pasi votimi nuk do të mbahet në territorin e Kosovës.

Ndërlikimet logjistike dhe mesazhet politike

Vendimi i Beogradit që të mos organizojë votimin në Kosovë nënkupton se votuesit me banim të regjistruar në Kosovë do të ridrejtohen në qytete si Raška, Kuršumlija, Vranje ose Ribaric, në varësi të vendbanimit të tyre. Disa do të kenë udhëtime të gjata: Milos Mrkić, 28 vjeç, nga Mitrovica e Veriut, thotë se do të duhet të udhëtojë gati 300 kilometra për të votuar.

Kjo lëvizje bëhet në një moment të zgjedhjeve të cilat analistët i cilësojnë si më të pasigurta në një dekadë — Partia Progresive Serbe (SNS) e drejtuesve ballafaqohet me një sfidë të fortë nga Student List. Politologu Ognen Gogic thotë se për SNS "çdo votë është e rëndësishme", dhe se kjo e shpjegon pjesërisht arsyen pse Beogradi dëshiron të ketë "kontroll të plotë" mbi procedurën e votimit në vend të dorëzimit të organizimit te organe ndërkombëtare si OSBE.

Gogic paralajmëron se autoritetet e Beogradit i shohin serbët e Kosovës si një mjet politik: "The authorities in Belgrade view Serbs in Kosovo as an instrument, and an instrument of their policy and an instrument for maintaining their own power. They deal with them only insofar as it contributes to preserving the order in Belgrade." Ai sjell shembuj si transporti i organizuar i serbëve të Kosovës në tubime të SNS dhe qëndrimi i tyre në kampin para Pallatit Presidencial, i njohur si Ćačilend.

Autoritetet në Prishtinë ndaluan fushatën për zgjedhjet serbe në territorin e Kosovës, dhe policia e Kosovës ndërpreu një tubim të Serbian List, dega lokale e lidhur me SNS. Materiale zgjedhore u hoqën nga disa vendndodhje, dhe raporte flasin për shtyrje përmes thirrjeve telefonike ndaj punonjësve të sektorit publik që nuk kanë munguar as këtë cikël.

Lista zgjedhore tregon një rritje të numrit të votuesve nga Kosova: tani janë 115,856 të regjistruar, krahasuar me 94,161 para zgjedhjeve të vitit 2023. Përfaqësues të komisioneve dhe organizatave civile shpjegojnë se pjesë e rritjes lidhet me ndryshimet në regjistrimin e vendbanimit, por kritikët paralajmërojnë se këto oscilacione krijojnë hapësirë për keqpërdorime dhe pasiguri për përbërjen e trupës së votuesve.

Gazetari lokal Andrija Lazarevic thotë se edhe në rast të ndryshimit të pushtetit nuk priten përmirësime të mëdha të menjëhershme: "Behind closed doors, large deals were made that changed the way of life and the history of Serbs in Kosovo. Therefore, to start with, let there be more honesty." Ndërkohë votues si Mrkić i bëjnë thirrje bashkëqytetarëve të vlerësojnë me kujdes vitet e fundit para se të vendosin se për kë do të votojnë.

Foto: kosovski Srbi glasaat vo Vranje vo 2023 godina)