Кубански инструктор по танц, осомничен како „Диос“, наредувал саботажи во ЕУ од Русија

Кубанскиот државјанин Оемис Ромагоза Дурути, долгогодишно населен во Русија и познат како инструктор по латино‑танци во Петрозаводск, е идентификуван во судски и протечени документи како организатор на мрежа што регрутираше говорници на шпански јазик за подметнување пожари во најмалку четири земји на ЕУ во 2024 година.

Работа преку Телеграм, ветувања за лесни пари

Профили поврзани со осомничениот објавувале огласи на Телеграм со измамливи работни понуди — на пример: „Работа како фотограф“. Друг оглас имал нотации „Заинтересираните да испратат биографија, телефонски број и пасош“, а во групи на шпански се барало „Се бараат луѓе со воено искуство во надзор, разузнавање, логистика и тактички маневри“, со ветување дека ќе бидат платени по 1.500 долари плус бонус за секоја успешно изведена операција. Многу од регрутираните биле од земји во кои се зборува шпански и ги следеле огласите во групи на Латиноамериканци кои живеат во Русија или бараат работа во Полска.

Еден од регрутираните, Луис Алфонсо Муриљо Диоса, поранешен колумбиски војник на 34 години, бил уапсен во јули 2024 во Букурешт откако направил фотографии од погон за рециклирање на кои му биле дадени обележани локации. Судските записи покажуваат дека тој рекол дека имал намера да стигне во Европа за да се приклучи на украинските сили и дека не планирал подметнување пожари; во 2025 година беше осуден на шест години затвор за обид за саботажа.

Властите и истражителите ги опишуваат регрутираните како „агенти за еднократна употреба“ — лица коишто се ангажираат онлајн, често не ја познаваат вистинската цел или идентитетот на нарачателите. „Често се таргетираат ранливи лица“, вели Даниела Рихтерова, вонреден професор по разузнавачки студии на King’s College во Лондон, објаснувајќи дека се бараат луѓе кои имаат финансиски потреби и се подготвени да патуваат за пари и да не поставуваат многу прашања.

Протечените податоци и судските материјали го поврзаа псевдонимот „Диос“ со Оемис Ромагоза. Роден во Камагуеј, тој најмалку седум години живее во Русија; во видеа од неговите часови по танц ги прикажува чекорите во салса, бачата и кизомба. Документите покажуваат дека се оженил со Русинка во 2022 и подоцна добил руско државјанство, а истовремено имал и финансиски тешкотии и кредити во 2023 година.

Литванските обвинители јавно ја поврзаа серијата од 2024 година — вклучувајќи пожари во компании за градежни материјали во Полска, инцидент во продавница на IKEA во Литванија, пожар во гаража за автобуси во Чешка, напад врз погон за рециклирање во Романија и пратки со опрема произведена во Литванија наменета за Украина — со руската воена разузнавачка служба (ГРУ) и бараат меѓународна потерница за Кубанецот. Истражувачот Кир Џајлс оценува дека по протерувањата на дипломати осомничени за шпионажа, Москва ја користи тактиката на потрошни агенти: „Тоа создаде јаз во капацитетите на Русија и помина време додека да го најдат овој нов начин на регрутирање случајни лица за извршување напади кои некогаш изгледаат како случајни.“

Фото: прес-материјал од настанот