Менталното здравје во фокусот на Европската недела за безбедност и здравје при работа; национални награди за 2026

Менталното здравје на работниците и навременото препознавање на психосоцијалните ризици беа во фокусот на Европската недела за безбедност и здравје при работа, која оваа година заврши со доделување на националните награди за добра практика во областа за 2026 година.

Настанот го организираше Советот за безбедност и здравје при работа; на отворањето претседателката Јасмина Чалоска нагласи дека заштитата на животот и здравјето мора да биде дел од секојдневното управување во организациите.

Превенцијата како дел од организациската култура

"Заштитата на животот и здравјето на работниците треба да биде составен дел од работењето и управувањето со секоја организација и компанија. Културата на превенција се гради со секојдневни одлуки, навремено препознавање на ризиците, ефективна комуникација и активно учество на работниците. Безбедноста и здравјето при работа не смее да биде сведено исклучиво на исполнување на законските прописи, изработка на документација или формално спроведување на процедури и протоколи. Вистинската заштита започнува тогаш кога безбедноста станува дел од организациската култура, кога превенцијата е составен дел од секоја деловна одлука и кога грижата за работниците се препознава како вредност, а не како трошок - рече Чалоска."

Министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, посочи дека безбедноста и здравјето при работа се основно право и ја истакна потребата од унапредување на законската регулатива, зајакнување на превенцијата и подигнување на стандардите.

"Современите технологии и дигитализацијата носат нови можности, но и нови ризици. Затоа, како Министерство за економија и труд, остануваме посветени на унапредување на законската регулатива, зајакнување на превенцијата и подигнување на стандардите за безбедност и здравје при работа. Особено ме радува што и оваа година имаме компании кои покажуваат дека вложувањето во безбедноста на вработените е инвестиција, а не трошок. Со доделувањето на Националната награда сакаме да ги истакнеме добрите практики и да поттикнеме што повеќе работодавачи да го следат нивниот пример - посочи Дурмиши."

Претставници на меѓународните партнери нагласија дека Унијата и меѓународните организации поддржуваат зајакнување на институциите и приближување кон европските стандарди. "За работниците, тоа треба да значи подобра заштита и работна средина во која се води грижа и за физичкото и за менталното здравје. Превенцијата е вложување во луѓето и во одржливоста на компаниите - рече Машиоли."

"Нашата порака ја става превенцијата во центарот. Психосоцијалните опасности мора да се идентификуваат и проценуваат, а со нив да се управува со истата сериозност како со физичките, хемиските и биолошките опасности. А превенцијата бара дејствување од работодавачите, учество на работниците, ефективни институции и силен социјален дијалог - нагласи Харасти."

Националните награди за добра практика во безбедноста и здравјето при работа за 2026 година ги добија компаниите „ARC Automotive" и Друштвото за производство, трговија и услуги „Лутхман Бацклунд Фоодс Продукција" ДОО Битола. Наградените компании ги презентираа своите искуства и резултатите од спроведените активности за подобрување на безбедноста и здравјето на вработените.

Во рамките на настанот се дискутираше за приоритетите во развојот на современ систем за превенција и контрола, како и за потребата од ефективен социјален дијалог и соработка меѓу институциите, работодавачите и синдикатите. Податоците на Европската агенција за безбедност и здравје при работа покажуваат дека 45 проценти од работниците во ЕУ пријавуваат изложеност на ризици за нивната ментална добросостојба на работа, додека 29 проценти пријавуваат стрес, анксиозност или депресија предизвикани или влошени од работата, што укажува на поширок предизвик на кој е наменета кампањата.

Фото: прес-материјал од настанот