Mickoski: Nuk do të hiqet shtylla e dytë pensionale

Kryeministri Hristijan Mickoski i mohoi spekulimet se po përgatitet heqja e shtyllës së dytë pensionale, pasi në hapësirën publike u shfaqën pyetje pas paralajmërimeve se kanë nisur analiza të gjera të sistemit pensionar dhe të rreziqeve të lidhura me shtyllën e dytë.

“Kush ka paralajmëruar se do të hiqet shtylla e dytë? Unë mund të flas në emër të Qeverisë. Nuk ekziston një paralajmërim i tillë në emër të Qeverisë,” tha kryeministri Hristijan Mickoski dhe hodhi poshtë pretendimet se auditimet janë një paralajmërim për mbylljen e shtyllës private të detyrueshme.

Përfaqësuesit qeveritarë përsëri theksojnë se po shqyrtohen reforma në sistemin pensionar, por për momentin nuk dihet forma e ndryshimeve të ardhshme ndërsa vazhdojnë analizat dhe vlerësimet e ekspertëve. Arsye për rishikim është ndryshimi i gjendjes që nga futja e shtyllës së dytë deri më sot.

Muajin e kaluar Enti Shtetëror i Revizionit në raportin e tij vuri në dukje se Fondi për Sigurim Pensional dhe Invalidor (PIOM) nuk i transferon rregullisht paratë te fondet pensionale të shtyllës së dytë, edhe pse ekzistojnë afate ligjore për kryerjen e transaksioneve.

Plakja e popullsisë dhe emigrimi i të rinjve janë ndër faktorët kryesorë që prishin balancën e sistemit pensionar. Për t’u bërë i qëndrueshëm, nevojitet një raport prej tre të punësuarish ndaj një pensionisti; tek ne raporti është rreth 1,6 të punësuar për një pensionist. Kjo do të thotë se kontributet janë shumë më të ulëta sesa pagesat për pensionistët, gjë që vazhdimisht rrit deficitin buxhetor.

Asociacioni i shoqërive për menaxhimin e fondeve pensionale tha se nacionalizimi i shtyllës së dytë është një zgjidhje teknikisht e mundshme, por më pak e dëshirueshme: do t’i zgjidhte problemet vetëm afatshkurtër — kryesisht për tre vjet, pas të cilave disbalanci do të rifillonte. “Në momentin kur të vijë koha të paguhen paralelisht pensione si nga shtylla e parë ashtu edhe nga shtylla e dytë, detyrimi për pagesën e pensioneve do të bjerë diku gjysma e shumës mbi shtyllën e dytë. Fondi shtetëror PIOM do të vazhdojë të mbajë më shumë se dy të tretat e kontributit të përgjithshëm për sigurimin pensionor dhe invalidor. Në këtë mënyrë, një pjesë më e madhe e kontributeve do të jetë në shtyllën e parë, dhe detyrimi i ndarë për pagesën e pensioneve nënkupton se me kalimin e viteve shpenzimet dhe të ardhurat e PIOM do të balancohen gradualisht dhe do të arrijmë në një gjendje të qëndrueshmërisë së tij. Kjo është qëllimi i reformës,” tha Marijan Nikolovski, kryetar i Asociacionit të shoqërive për menaxhimin e fondeve pensionale.

Edhe ekspertë të jashtëm theksuan se është e nevojshme një auditim i plotë i sistemit pensionar; sipas tyre ekzistojnë disa rrugë veprimi, por duhet të zgjidhet ajo zgjidhje që sa më pak ta ngarkojë shtetin dhe njëkohësisht sa më shumë të mbrojë qytetarët.

Mirjana Joveska

Foto: material për shtyp nga ngjarja