Në Isar–Marvinci zbulohet pishinë monumentale romake me sistem ngrohjeje

Në lokalitetin Isar–Marvinci pranë Valandovos u zbulua një pishinë monumentale romake gjatë gërmimeve arkeologjike. Pishina ka përmasa më të mëdha se 4.5 × 2.5 metra dhe thellësi mbi 1.5 metra. Konstrukti ishte ndërtuar me një llaç të veçantë të papërshkueshëm nga uji, mbi të cilin ishte vendosur një mbulesë mermeri e punuar me më shumë se tetë lloje të ndryshme mermeri.

Detaje teknike dhe lidhjet urbane

Ekipi i Muzeut Arkeologjik këtë sezon ishte i fokusuar në ndarjen e kompleksit të banjës publike të periudhës romake. Gjetjet e mëparshme sinjalizonin ekzistencën e një hapësire për larje me ujë të ftohtë, por punimet e fundit zbuluan dhe njësi shtesë.

“Megjithatë, zbulimet më të fundit konfirmojnë se pas shekullit II të erës sonë kompleksi kishte edhe një hapësirë për larje me ujë të ngrohtë, i pajisur me një sistem të zhvilluar ngrohjeje. Veçanërisht tërheq vëmendjen edhe veshja qelqore e sipërfaqeve prej mermeri, e cila përbën një tregues shtesë për kujdesin e kushtuar përpunimit përfundimtar dhe pamjes estetike të hapësirës. E rëndësishme është zbulimi i sistemit të jashtëzakonisht mirë të ruajtur të ngrohjes nën pishinë, i cili funksiononte përmes një furre të veçantë dhe një sistemi për qarkullimin e ajrit të ngrohtë. Ky gjetje mundëson studimin e drejtpërdrejtë të zgjidhjeve teknike dhe inxhinierike të aplikuara në arkitekturën e banjave romake. Kompleksi i zbuluar është i lidhur drejtpërdrejt me cisternën e qytetit, gjë që hap mundësi të reja për të studiuar furnizimin me ujë dhe organizimin infrastruktural të qytetit antik,” tha Muzeu Arkeologjik.

Arkeologët theksojnë se instalacioni i ngrohjes nën pishinë, i ruajtur në mënyrë të jashtëzakonshme, ofron dëshmi të rralla për teknikat inxhinierike romake në këtë zonë. Lidhja me cisternën e qytetit ofron gjithashtu rrugë të reja për të hetuar mënyrën e magazinimit dhe shpërndarjes së ujit drejt objekteve publike.

Punimet në terren do të vazhdojnë gjatë javëve të ardhshme me gërmime të targetuara dhe masa konservimi për mbulesën mermeri dhe strukturat e ngrohjes nënpërfaqësore. Hulumtuesit presin që ky gjetje të mundësojë datim më të saktë dhe të ndihmojë në kuptimin e rolit të banjës publike në infrastrukturën e vendbanimit.

Foto: Arheoloshki muzej)