Речиси 40.000 граѓани можеби имаат недијагностициран дијабетес, велат здравствените власти

Здравствените власти соопштија дека во земјата околу 40.000 лица се проценува дека имаат дијабетес, но сè уште не се дијагностицирани, и повикаа на пошироки скрининзи и превентивни мерки по повод Светскиот ден на дијабетесот на 14 ноември, кој годинава се одбележува под мотото „Рана акција за дијабетес“. Според соопштението, околу 135.000 луѓе во земјата живеат со дијабетес, од кои 4.000 се со дијабетес тип 1.

Експертите предупредуваат на доцно откривање и „тајни“ симптоми

Проф. д-р Ирфан Ахмети, директор на Универзитетската клиника за ендокринологија, порача дека дијабетесот добива пандемиски размери и дека голем дел од заболените не знаат дека ја имаат болеста. Тој ги цитираше податоците на Меѓународната федерација за дијабетес според кои 693 милиони луѓе во светот живеат со ова заболување, а речиси 43 отсто од нив не се свесни за болеста.

Ахмети предупреди дека кај голем број пациенти со дијабетес тип 2 компликациите веќе се присутни кога се поставува дијагнозата, што укажува на доцно откривање и потреба од поголемо вклучување на здравствениот систем. „Дијабетесот тип 2 во почетната фаза, доколку нема високи вредности на шеќерот во крвта, може да помине без симптоми. Затоа го нарекуваме и таен убиец, бидејќи знаците не секогаш се присутни“, рече тој.

Проф. д-р Татјана Миленковиќ, претседателка на Здружението на ендокринолозите и дијабетолозите на Македонија, истакна дека превенцијата, подигањето на здравствената свест и навремено започнување со терапија се клучни. Таа порача дека пациентите треба да имаат пристап до соодветна терапија, редовни контроли и до современи технологии за следење на болеста, особено за лицата со дијабетес тип 1.

Министерот за здравство Сашо Клековски оцени дека превенцијата бара поширок општествен пристап и ја посочи нездравата исхрана и недостатокот на физичка активност како главни фактори. Тој посочи дека треба да се ограничи продажбата на брза храна во училиштата, да се воведе здрава и свежа храна, училишни градини и активности со кои децата уште од најрана возраст ќе се навикнат на поздрав начин на исхрана. Клековски ја актуализираше идејата за данок на пијалаци со додаден шеќер, посочувајќи дека таква мерка постои во 110 земји и дека тоа може да ги поттикне производителите да платат давачка или да ја променат формулата и да ја намалат шеќерот. Тој посочи како пример дека „Фанта“ во Македонија содржи трипати повеќе шеќер отколку истиот производ во Словенија.

За лекувањето, министерот нагласи дека не сите пациенти можат да се третираат со „Оземпик“ и дека се потребни промени во животните навики, редовна физичка активност и соодветна исхрана; како практичен ориентир посочи околу 8.000 чекори дневно. На прес-конференцијата беше соопштено и дека се обезбедени сензори за континуирано мерење на гликозата за сите пациенти со дијабетес тип 1 до 25 години — околу 800 лица, од кои 350 се деца, а останатите се на возраст од 18 до 25 години.

Фото: Принтскрин