Të tre vitet e ardhshme do të furnizohemi me qymyr nga Kosova — koncesion në minierën e Obiliqit

AD ESM nënshkroi një marrëveshje strategjike trevjeçare me Korporatën Shtetërore të Energjisë së Kosovës, KEK, e cila i jep AD ESM-it një koncesion në minierën e Obiliqit dhe mundësinë për të eksploatuar rreth tre milionë tonë qymyr gjatë 36 muajve të ardhshëm. Marrëveshjen e nënshkruan drejtori i përgjithshëm i AD ESM, Lazo Uzunchev, dhe drejtori i përgjithshëm i KEK, Gramos Hashani.

Çmim i garantuar, parametra të përcaktuar dhe kufizime logjistike

Sipas deklaratës së kompanisë, partneriteti parashikon një çmim të garantuar dhe të paluajtshëm prej 24.4 euro për ton qymyr për kohëzgjatjen e kontratës, me parametra cilësie të përcaktuara qartë që do të shërbejnë si bazë për shitblerjen. Sasitë e garantuara dhe çmimi kontraktual synojnë të mbrojnë sistemin energjetik vendas nga mungesa e qymyrit cilësor për prodhimin e energjisë elektrike dhe nga luhatjet e mëdha dhe të shpeshta të çmimeve të energjisë në tregjet ndërkombëtare.

Firma parashikon se djegia e qymyrit nga Obiliqi do të rrisë ndjeshëm efikasitetin e termocentraleve dhe drejtpërdrejt do të sjellë një shtesë vjetore prej 800 GWh energji elektrike dhe të ardhura rreth 57 milionë euro. Efekti financiar do të përmirësohet edhe më tej nga kursimet si rezultat i zvogëlimit të përdorimit të naftës. Po ashtu, pritet një reduktim vjetor i emetimeve CO2 prej 923.000 tonë për shkak të djegies së reduktuar të qymyrit dhe 55.980 tonë për shkak të zvogëlimit të përdorimit të naftës.

Për periudhën 2027–2030, gjatë konsolidimit të minierave dhe për realizimin e planeve vjetore të prodhimit, nevojat vjetore të vlerësuara për blerje të qymyrit si plotësim të prodhimit vendas janë rreth 1.4 milionë tonë, prej të cilave 600.000 tonë për TE Oslomej dhe 800.000 tonë për TE Bitola.

“Bazuar në analiza precize logjistike dhe infrastrukturore për kapacitetin e pikës kufitare të Blacës, e cila lejon transit ditor maksimal të 120 kamionëve ose rreth 3.000 tonë qymyr në ditë, sasia reale maksimale vjetore që mund të pritet të dorëzohet nga KEK është rreth 800.000 tonë,” tha Uzunchev, duke vënë në dukje kufizimin nga kapaciteti i kalimit kufitar.

Uzunchev njoftoi se deri në fund të gushtit do të shpallet një tender sipas Ligjit për Prokurime Publike për zgjedhjen e operatorit ekonomik që do të kryejë punët e nxjerrjes, analizës së cilësisë dhe ngarkimit në fushat e përcaktuara në Obiliq, si dhe transportin, agjencinë e transportit dhe shkarkimin në depozitimet e TE Bitola dhe TE Oslomej. “Paralelisht me blerjet e qymyrit, po zbatojmë një plan intensiv për rivitalizimin e plotë të mekanizmit të minierave dhe për sanimin e deformimeve të neglizhuara në fushat e nxjerrjes që kanë ndodhur në të kaluarën. Në minierat e REK Bitola ka sasira të mjaftueshme qymyri të cilat, sipas planeve dhe projekteve, deri në fund të vitit 2027 do t’i exploatojmë pa ndërprerje dhe me këtë do ta eliminojmë nevojën për sasi shtesë të qymyrit nga furnizuesit e tjerë,” tha drejtori.

Foto: material shtypi nga ngjarja