Нов радар во Калининград: Русија гради систем со дострел од околу 3.000 км

Изградбата на огромен радарски комплекс во руската ексклава Калининград, во близина на градот Гвардејск, е при крај и би можел да им обезбеди на руските сили опсег од околу 3.000 километри, велат експерти.

Димензии, дострел и намена

Комплексот има три „краци“ долги по над 500 метри, кои од сателитски снимки личат на голема платформа во оградена шума. Експертите ја опишуваат инсталацијата како радар „над хоризонтот“ со капацитет да детектира летала, балистички ракети и да пресретнува електронски и сателитски комуникации.

„Целта на овој радар е да надгледува далечни цели и да служи како систем за рано предупредување. Сè уште не знаеме дали веќе е оперативно подготвен за тоа, но секако се гради", додава Вајдотас Малинионис.

Малинионис дополнува дека „Тој би можел да се користи за време на напади за да се соберат повеќе информации за конкретни цели", што, според него, би дало повеќе време на Москва за проценка на движењата на НАТО на источното крило.

Сателитски снимки покажуваат и уште еден голем кружен антенски комплекс околу 50 километри западно од Гвардејск, во близина на Черњаховск, како и над 20 објекти за телекомуникации и електронско војување распоредени низ регионот. Дополнително, се забележани засолништа за борбени авиони на аеродромот Калининград–Чкаловск и платформи и локации за системи „С-400“ во Балтичк кои може веќе да се сметаат за оперативни.

Ексклавата Калининград, иако географски мала, има големо стратешко значење: „Според некои извори, тие имаат капацитет да распоредат до 100 нуклеарни боеви глави во Калининград. А според одредени извори, веќе почнале да распоредуваат дел од нив таму, но тоа сè уште не е потврдено", објаснува еден поранешен полковник.

Летонската аналитичарка за геополитика, Евија Џатковица, предупредува дека оживувањето и модернизацијата на вакви системи може да ја ослабне способноста на НАТО да детектира нисколетечки цели и беспилотни летала. „Тоа ќе ѝ помогне на Русија да ги пополни празнините во откривањето на објекти што летаат на мала височина. Како резултат на тоа, сè поинтензивното користење на беспилотни летала во регионалните одбранбени стратегии ќе стане помалку ефикасно", вели таа.

„Новиот радар е знак дека ривалството меѓу Русија и НАТО за воена надмоќ и контрола врз регионот на Калининград се интензивира", нагласува Џатковица. "Ситуацијата е потенцијално опасна, бидејќи може да се очекува натамошна милитаризација од двете страни. Во одреден момент превентивниот удар би можел да стане опција за да се спречи другата страна да стекне неприфатлива предност во регионот", предупредува таа.

Според Џатковица, „Со оглед на големиот дострел на радарот, другите европски региони, вклучително и оние на север и запад, сè повеќе ќе бидат изложени на руски надзор и воени активности". Таа додава дека таквите сигнали треба да ги поттикнат западните држави да го зајакнат своето воено присуство и способности: „Заканувачките сигнали од Русија треба да го поттикнат Западот да продолжи со зајакнување на своите воени капацитети. Тоа пак, би го направило колективното одвраќање на НАТО и Европа поверодостојно", смета таа.

На западната страна, компании како ICEYE и германскиот концерн Rheinmetall веќе соработуваат на развој на SAR‑сателити за следење на движења на сили; првите од тие сателити се планирани за лансирање со ракета на SpaceX на почетокот на 2027 година.

Во меѓувреме, Малинионис укажува на слабост: „Новиот руски радарски објект има и еден недостаток. Поради тоа што е огромен, тој е и прилично лесна мета." Извештаите за напредокот доаѓаат на 3 ноември 2026 година, а Кремљ официјално не потврдила јавни детали за проектот.

Фото: прес-материјал од настанот