Обвинителството ја затвори истрагата за "шпионската" афера во кабинетот на Силјановска; откриени ИТ‑пропусти

Обвинителството ја затвори истрагата за таканаречената шпионска афера поврзана со кабинетот на претседателската кандидатка Гордана Силјановска, со образложение дека не постојат докази дека осомничениот направил кривично дело или дека биле користени класифицирани информации и тајни документи.

Сепак, форензичарите утврдиле безбедносни пропусти во ИТ‑системот на кабинетот. Од обвинителството не беа соопштени информации кој е одговорен за тие пропусти, дали тие дупки се пополнети и дали новите наоди ќе отворат пат за посебна кривична истрага за безбедноста на компјутерскиот систем и податоците.

Кој ги држи архивите на УДБА и колку чини предавањето

Во емисијата се отвори и прашањето кој ги чува архивите на поранешната УДБА и дали тие ќе бидат достапни за сите поранешни југословенски републики согласно правилата за сукцесија. По падот на режимот на Вучиќ и победата на студентската листа, словенечкиот премиер Јанеш Јанша јавно побара Србија да ги отвори архивите на УДБА пред Словенија да даде дозвола за напредок на Србија во ЕУ. И Хрватска бара отворање на досиејата, вклучувајќи и материјали од 1990‑тите и архиви на ЈНА поврзани со исчезнати лица.

Оваа година има извештаи за напредок во преговорите за предавање на заедничките архиви. Договорено е предавање заверени копии за периодот веднаш по Втората светска војна, вклучувајќи документи поврзани со прогоните на Македонците од Егејска Македонија и првите договори меѓу владите на комунистичките земји Југославија и Бугарија. За реализирање на предавањето Државниот Архив проценува дека се потребни околу 30 илјади евра и упати барање до надлежните финансиски институции и Владата.

Пристапот до безбедносните, дипломатските и разузнавачките архиви е регулиран со посебни закони, па тие фондови сè уште се класификувани. Во нив има и материјали кои српските служби ги собирале за Македонија по прогласувањето на независноста, вклучувајќи и документи поврзани со Атентатот врз Глигоров. Во државните архиви недостигаат податоци за активности на службите од Белград во текот на 14‑годишното владеење на Вучиќ, период кога во земјата имаше неколку големи политичко‑општествени кризи.

Истражувачкиот новинар од Белград, Вук Цвијиќ, во емисијата зборуваше и за историјатот на Алта Банка: во Србија таа е ставена под стечај, додека истоименното правно лице во Македонија е под административна управа. Во текот на 14‑годишното владеење новинарите што се спротивставуваа на политиките на Вучиќ, меѓу кои и Вук Цвијиќ, трпеа и вербални и физички напади. Во претходно емитувани прилози беше цитирано и негово истражување кое го поврзува српскиот претседател со криминалните подземни структури, откриени преку СКАЈ комуникација.

Новинарски прилози имаа и Миомир Серафиновиќ и Снежана Лупевска Созен. Премиерата на емисијата беше на 01.11.2026. на ТВ Телма.

Фото: прес-материјал од настанот