Pesë vjet premtime, dy vjet pushtet, zero rezultate: fatura që VMRO-DPMNE nuk do ta paguajë

Koment i redaksisë

Ekziston një test i thjeshtë për çdo qeveri: krahaso atë që ka premtuar me atë që ka bërë. Jo interpretime kundërshtare, jo përplasje ideologjike — vetëm premtimet, zi mbi të bardhë, përballë realitetit. Kur ky test zbatohet ndaj VMRO-DPMNE-së — nga vala opozitare e zgjedhjeve lokale të vitit 2021, përmes triumfit të majit 2024, deri më sot — rezultati është shkatërrues. Sipas analizës së detajuar të programit "Platforma #1198" që kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, e prezantoi në dyvjetorin e qeverisë, plot 90 për qind e premtimeve të Hristijan Mickoskit mbeten të parealizuara. Kjo nuk është parullë partiake. Është një listë që mund të verifikohet, pikë për pikë.

Emri që kurrë nuk "u kthye"

Të fillojmë nga themeli i fushatës së tyre. Me vite të tëra VMRO-DPMNE e ndërtoi identitetin e saj politik mbi pretendimin se Marrëveshja e Prespës ishte "kapitullim" dhe se me ta, dinjiteti — dhe në nëntekst edhe emri — do të kthehej. Mickoski e quante shtetin në mënyrë demonstrative vetëm "Maqedoni", ndërsa deputetët e tij premtonin me zë të lartë një pikë kthese. Dy vjet pas marrjes së pushtetit të plotë, emri kushtetues i shtetit është i pandryshuar, Marrëveshja e Prespës e paprekur, ndërsa anëtarësimi në NATO — që varet drejtpërdrejt prej saj — e ka mbyllur në heshtje çdo debat real. Ajo që mbetet është retorika: flamujt, deklamimet dhe gjestet simbolike. Premtimi për "kthimin e emrit" doli të ishte pikërisht ajo që opozita gjithmonë thoshte se ishte — mall parazgjedhor me afat të skaduar, i shitur votuesve që besuan sinqerisht.

"Ekonomia e tretë në Evropë" ku 73 për qind marrin pagë nën mesataren

Ekonomia ishte shtylla e dytë e ringjalljes së premtuar. Qytetarëve iu dha një parullë — "ekonomia e tretë në Evropë sipas rritjes" — dhe morën atë që parullat zakonisht e sjellin: mjegull statistikore. Realiteti, i dokumentuar nga të dhënat e Drejtorisë së të Ardhurave Publike për vitin 2025, është ky: 73 për qind e punëtorëve marrin pagë nën mesataren zyrtare, ndërsa gjysma e qytetarëve mbijetojnë me të ardhura mujore midis 24.000 dhe 36.000 denarëve. Gjatë gjithë vitit 2025, fjalë për fjalë vetëm 46 pagesa pagash në vend përputheshin me pagën mesatare zyrtare — një shifër që në vetvete tregon sa fiksion është "mesatarja" për shumicën dërrmuese.

Ndërkohë, shporta minimale e konsumit është shtrenjtuar për rreth 10.000 denarë në dy vjet dhe në qershor arriti gati 70.000 denarë — pa qiranë. Investimet e huaja, sipas analizave të opozitës, kanë rënë me 60 për qind, ndërsa borxhi publik është rritur me më shumë se 2,5 miliardë euro. Përveç kësaj, siç paralajmëroi Filipçe në maj, shteti do të paguajë 20 milionë euro shtesë interesa për shkak të huamarrjes me kushte më të pafavorshme — para që mund të ishin shkolla, spitale, rrugë. Përballë gjithë kësaj, qeveria refuzon masa të targetuara, refuzon pagën minimale prej 600 eurosh dhe si përgjigje ofron — një shportë të re, "më mesatare", të qepur sipas masës së vet. Filipçe e formuloi më thjesht dhe më saktë se çdo studim ekonomik: frigoriferët bosh janë demanti më i mirë i propagandës qeveritare.

Evropa që e shohim vetëm në flamujt e të tjerëve

Premtimi i tretë i madh ishte Evropa — më shpejt, me më shumë dinjitet, pa poshtërime. Rezultati pas dy vjetësh: negociatat me BE-në formalisht as që janë hapur. Raporti i Komisionit Evropian i nëntorit 2025 është një dokument që çdo qytetar duhet ta lexojë: "asnjë progres" në kapitullin kyç 23 për gjyqësorin dhe të drejtat themelore, "progres i kufizuar" në kapitullin 24. Ndërsa Shqipëria, Mali i Zi dhe fqinjët e tjerë përshpejtojnë — ose, siç kujtoi së fundmi Filipçe, "katër vende po përparojnë drejt BE-së, ndërsa Maqedonia qëndron në vend" — Shkupi zhytet në izolim gjithnjë e më të thellë, i shoqëruar me përqafime gjithnjë e më të ngrohta me Budapestin dhe Beogradin dhe kredi miliardëshe me origjinë të paqartë.

Mickoski thotë se është gati ta "paguajë çmimin" për refuzimin e ndryshimeve kushtetuese. Pyetja që opozita me të drejtë e shtron është: kush saktësisht e paguan atë çmim? Jo kryeministri, jo ministrat, jo drejtorët partiakë të ndërmarrjeve publike. Çmimin e paguajnë qytetarët — me investime të humbura, me fonde evropiane të mbyllura, me fëmijë që largohen. Prandaj propozimi i Filipçes për referendum nuk është truk politik, por minimum demokratik: nëse pushteti është i bindur se kursi i tij është vullneti i popullit, le ta pyesë popullin. Refuzimi për ta bërë këtë thotë më shumë se të gjitha komunikatat së bashku.

Korrupsioni që duhej të çrrënjosej — dhe u vendos rehat

Edhe premtimi i katërt — lufta kundër korrupsionit — përfundoi si tre të parët. "Premtuan çrrënjosjen e korrupsionit, prodhuan skandale tenderësh prej 150 milionë eurosh", llogarit Filipçe. Komisioni Evropian në të njëjtin raport kërkon luftë të intensifikuar kundër korrupsionit dhe mbrojtje të pavarësisë së gjyqësorit — pikërisht fushat që ishin pika më e dobët edhe e qeverive të mëparshme të VMRO-DPMNE-së, në vitet kur shteti rrëshqiste drejt autoritarizmit. Sulmet e sotme ndaj gjykatave dhe Prokurorisë Publike, shkarkimet nëpër komisione dhe institucione, janë një déjà-vu shqetësues për këdo që e mban mend dekadën para vitit 2016.

Fatura po vjen

Ajo që kjo qeveri e ka mësuar më së miri është se premtimi nuk kushton asgjë — e paguajnë të tjerët, më vonë. Por graviteti politik është i pamëshirshëm. Muajt e vështirë të vjeshtës që po paralajmërohen, me çmim të pasigurt të energjisë elektrike dhe shtrenjtime të reja, do të jenë momenti kur fatura do të arrijë për pagesë. Dhe atëherë nuk do të ndihmojë asnjë parullë, asnjë flamur, asnjë shportë e re e qepur sipas masës së pushtetit. Qytetarët tashmë e dinë të vërtetën, sepse e jetojnë çdo ditë: iu premtua jetë më e mirë, ndërsa morën shportë më të shtrenjtë, borxh më të gjatë dhe Evropë më të largët. Pesë vjet premtime. Dy vjet pushtet i plotë. Zero rezultate kyçe. Ky nuk është interpretim — ky është bilanc.