Të birësuarit të kenë akses në Librin e të lindurve — kërkesë e OJQ‑së

Organizata joqeveritare Ndërtojmë të Ardhmen kërkoi shfuqizimin e nenit 123‑a të Ligjit për familjen, në mënyrë që personat e birësuar në Maqedoni, pasi mbushin 18 vjeç, të kenë të drejtë të konsultohen me Librin e të lindurve dhe të zbulojnë prindërit e tyre biologjikë.

Kërkesa synon të heqë fshehtësinë mbi shënimet e birësimeve

Sipas Ilija Jovanoviç nga Ndërtojmë të Ardhmen, dispozita që e trajton si sekret zyrtar informacionin për birësimet e kryera u pengon të birësuarve të gjejnë prejardhjen e tyre pas mbushjes së moshës madhore.

“E nxisim këtë që të mos lejojmë që vëllezërit, motrat, të afërmit e shkallës së parë, të dytë dhe të tretë të hyjnë në një lidhje dashurie. Aty njohin njëri‑tjetrin, martohen. Pas pak kohe, nëpërmjet ADN‑së çohen në përfundimin se ata në të vërtetë qenë vëlla dhe motër dhe qenë ndarë prej birësimit të tyre,” tha Ilija Jovanoviç.

Organizata thotë se në Maqedoni, sipas një kërkimi të kryer nga ata, rreth 90‑95 mijë persona janë në kërkim të njëri‑tjetrit; disa prej tyre janë birësuar në vendet e ish‑Jugosllavisë kur ligji lejonte edhe shtetas të huaj të bëheshin birësues. Ata paralajmëruan se dokumentacioni origjinal për identitetin e shumë të birësuarve mungon.

“Zhdukja e dokumentacionit mjekësor, e fletave të maternitetit, unazave, etiketave mbi nënën dhe foshnjat. Por, atë kërkim do ta promovojmë te institucionet përkatëse,” tha Jovanoviç.

Zyrtarët nga Komisioni shtetëror i Serbisë për mbledhjen e fakteve mbi statusin e të sapolindurve që dyshohen se janë zhdukur nga repartet e lindjeve thanë se neni 123‑a është në fuqi 24 vjet dhe u miratua pas skandalit në Serbi për fëmijët e vjedhur nga spitalet në vitet 1980.

“Duke pasur parasysh që jetonim në një shtet të përbashkët dikush e mendoi këtë, dhe ne kemi informacione që fëmijët që janë marrë nga Serbia përmes disa qendrave, në Maqedoni janë birësuar, pastaj përsëri kthyer në Serbi,” tha Radisa Pavlloviç, kryetar i Komisionit Shtetëror.

“Një përqindje shumë e madhe e lëvizjes së fëmijëve është mes Maqedonisë dhe Serbisë. Mes Kroacisë dhe Serbisë. Pastaj vjen Sllovenia. Por, në parim Maqedonia dhe Kroacia janë në avantazh,” tha Milanka Momçilloviç, anëtare e po të njëjtit komision.

Para dy vjetësh, Mirjana Mitrevska nga Shkupi fitoi një vendim në favor të saj nga Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut në Strasburg, pas padisë që kishte ngritur lidhur me nenin 123‑a; gjykata iu referua nenit 7 të Konventës për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, i cili garanton respektimin e jetës private dhe familjare.

Sot Ministria e Punës dhe Politikës Sociale do të presë një takim me Jovanoviç dhe mysafirët e tij nga Serbia dhe Sllovenia për të diskutuar propozimin. Nga ministria njoftuan se do të lëshojnë një deklaratë pas përfundimit të takimit.

Foto: material shtypi nga ngjarja