Prespa në rrugëkryq — stacione agrometeorologjike dhe bujqësi e qëndrueshme për mbrojtjen e liqenit

Liqeni i Prespës dhe rajoni i tij natyror po ndihen gjithnjë e më shumë nën presion nga ndryshimet klimatike dhe aktivitetet njerëzore, sidomos bujqësia intensive, nxjerrja e tepruar e ujit dhe përdorimi i pesticideve dhe plehrave kimike. Në një zonë ku bujqësia mbetet një nga burimet kryesore të të ardhurave, kërkohet një qasje më e qëndrueshme ndaj burimeve natyrore.

Stacionet agrometeorologjike dhe iniciativat lokale

Në rajonin e Prespës janë vendosur dhjetë stacione agrometeorologjike, dhe të dhënat e tyre u janë të disponueshme prodhuesve që menaxhojnë rreth 4.500 hektarë meshtërija. Sensorët masin lagështinë e tokës dhe të ajrit, si dhe temperaturën, duke mundësuar mbrojtje më të saktë të kultivimeve dhe ujitje më të racionalizuar.

Bujqit vendas shohin përfitime konkrete. "Stacioni agrometeorologjik na ndihmon shumë, kryesisht për matjen e ndryshimeve të temperaturës, sepse në Prespë ato janë të shprehura. Mund të shohim kur temperatura bie dhe kur duhet të mbrojmë pemët, kryesisht nga ngrica," tha Lazar Georgievski, pemëtar nga Pokrvenik.

Prodhuesit që përdorin të dhënat raportojnë reduktim të aplikimeve të pesticideve sepse trajtimet bëhen sipas kushteve reale, jo sipas kalendarit fikse. "Vetë stacionet tashmë janë të vendosura; ata bujq që i përdorin të dhënat tashmë kanë vërejtur ulje të numrit të spërkatjeve. Spërkatjet për mbrojtje bëhen atëherë kur është e nevojshme," tha Gligor Todorov.

Grupet lokale të grave rurale po zgjerohen nga oferta tradicionale turistike duke përfshirë produkte organike, duke krijuar alternativë ekonomike që ushqen më pak presion mbi burimet natyrore. "Përveç shërbimeve të kateringut, tani jemi të orientuara në kultivimin e çajit malor të Galicicës, i cili është specie e mbrojtur. Ne gjithashtu kemi plantacione të mjedrave dhe përgatisim reçel që e shesim përmes Shoqatës 'Gratë Rurale'," tha Violeta Prculovska nga Shoqata "Gratë Rurale".

Praktikat e qëndrueshme bujqësore — duke kombinuar të dhëna më të mira klimatike, mbrojtje të targetuar dhe kultivim organik — përfaqësojnë një rrugë që mund të ulet presioni mbi Liqenin e Prespës, duke ruajtur njëherësh rendimentet dhe ekzistencën e banorëve lokalë.

Foto: material shtypi nga ngjarja