Institucionet psikiatrike në Maqedoni nën shqyrtim për sigurinë e pacientëve

Vdekja e studentit Christian Josip Periš në klinikën psikiatrike Jankomir në Zagreb risolli shqetësime për sigurinë e pacientëve në Ballkan — shqetësime që rezonojnë edhe në Maqedoninë e Veriut, ku institucionet psikiatrike vazhdojnë të përballen me probleme infrastrukturore, mungesë stafi dhe mbikëqyrje të pamjaftueshme.

Pacientët shpesh janë të izoluara nga publiku dhe varën nga një sistem që duhet t'i mbrojë të drejtat e tyre. Mbipopullimi, ambientet e dëmtuara dhe mungesa e personelit lënë shumë persona të cenueshëm të ekspozuar ndaj neglizhencës dhe dhunës.

"Ne paralajmërojmë vazhdimisht për rritjen e madhe të numrit të vendimeve gjyqësore, ku [personat] dërgohen në repartet e burgut në institucionet psikiatrike dhe mbingarkesën e tyre në raport me stafin e disponueshëm dhe sa njerëz mund të përkujdesen. E gjithë kjo lë një rrezik për trajtim të papërshtatshëm," tha Sasho Klekovski, Ministri i Shëndetësisë.

Klekovski thotë se po investohet për përmirësimin e kushteve të qëndrimit, higjenës dhe ushqimit, dhe si shembull përmend Negorcin. “Ne kemi nisur një cikël rindërtimi në Psychiatry Skopje në Bardovci ku ndërtesa e parë është vënë në përdorim, vitin e ardhshëm do të vijojë ndërtesa tjetër. Sepse për ta për shkak të amortizimit nuk ka një rindërtim një herë në 10 vjet por ky proces duhet të jetë i vazhdueshëm dhe qëndrimi në Demir Hisar mbetet kritik ku po kërkojmë investim, fonde për ndërtimin e një objekti të ri sepse ato ekzistuese janë larg çdo gjendje të përdorshme,” shtoi Klekovski.

Raste që ndezën debat

Maqedonia ka pasur edhe ngjarje serioze. Vitin e kaluar, në spitalin e Bardovcit, një pacient i vendosur në repartin gjyqësor vrau një pacient tjetër me një shishe qelqi; i dënuari më pas u transferua në burgun e Šutka-s. Videot shqetësuese nga e njëjta institucion treguan sulme fizike ndaj një pacienti të ardhur së fundi nga pacientë të tjerë, sipas personit që publikoi materialin një praktikë e zakonshme në repartin gjyqësor.

Fotografitë dhe videot zbuluan dhoma të shkatërruara, mure në gjendje prishjeje, dyer dhe dritare të thyera, tualete pa dyer dhe kushte të papërshtatshme për higjienën personale. Këto dëshmi sollën në vëmendje jo vetëm infrastrukturën, por edhe pabarazinë në numrin e punonjësve, mungesën e mbikëqyrjes dhe përgjegjësinë kur rrezikohet siguria e pacientëve.

Ndërsa rajoni vëzhgon zhvillimet e rastit në Zagreb, avokatët e shëndetit, familjet dhe organizatat në Maqedoni kërkojnë mbikëqyrje të pavarur, hetime të hapura dhe përgjegjësi të qarta, për të siguruar që institucionet psikiatrike të mbrojnë dhe jo të rrezikojnë njerëzit nën kujdesin e tyre.

Foto: material shtypi nga ngjarja