Реформа на Итната помош: Парамедиците и 100 нови возила во плановите на министерот

Реформа на Итната помош во земјава предвидува трансфер на дел од одговорностите кон парамедици — медицински сестри кои ќе поминат специјална обука на Медицинскиот факултет во Скопје — и набавка на 100 амбулантни возила, додека службата ќе прерасне во самостоен Центар за итна медицинска помош.

Паралелни столбови: кадар, возила и нов модел

Министерот за здравство Сашо Клековски по враќањето од посета на диспечерскиот центар во Љубљана изјави дека словенечкото искуство покажало дека во 80% од интервенциите нема потреба од доктор. „Тоа не значи дека нема да има воопшто доктори во Итната медицинска помош – тие може да бидат достапни за бекап, за 'план Б', за телеводење на работите“, рече Клековски.

Набавката на стотина возила беше промовирана неодамна, но тоа само по себе нема да го реши основниот проблем: недостигот на кадар. Раководителката на Итната медицинска помош, д-р Анита Димовска, потсетува дека Скопје денес се покрива со шест тимови во дневната и пет во ноќната смена, што е далеку од бројот на тимови што според неа треба да изнесува и до 15 во смена.

„Далеку сме од оној просек на потребни екипи којшто треба да е и до 15 во смена за да се покрие целото население во градот. Скопје е веќе метропола, милионски град во којшто гравитираат и голем дел од населението коешто живее надвор од Скопје. Работните денови се секако потешки за екипите на службата за Итна медицинска помош, како од пробивањето по сообраќајниците, така и од бројноста на населението во работните денови“, вели Димовска.

Во разговорот кој го илустрира работниот ритам на Итната помош се слушаат прашањата на диспечерот: „Итна помош повелете. На Илинденска каде точно? Кажете ми дали е свесен пациентот?“ По приемот следува одлуката кој тим ќе биде испратен — и за колку време ќе стигне. Во еден од описите, тимот на доктор Мемеди стигна на место на пријавена сообраќајна несреќа за помалку од три минути.

Димовска вели дека во периодот 2015–2016, кога биле ангажирани поголем број лекари, сестри и возачи и кога имале 12–13 тима, бројката на реализирани интервенции достигнувала до 120. „Овој период кога сме со пет тима, бројката е во просек околу 50–60“, објаснува таа, нагласувајќи дека сегашниот капацитет првенствено им овозможува да селектираат најитните пациенти чиј живот е во прашање.

Во јуни годинава Владата го прифати предлогот Министерството за здравство Итната медицинска помош да прерасне во посебен центар. Според Клековски, други основни столбови на реформата остануваат новиот модел на тимови со парамедици и воведувањето на систем за тријажа по приоритети — црвена, жолта и зелена зона — за попрецизно користење на ограничените ресурси. Предлогот сè уште се анализира во работна група, но министерството предупредува дека промени треба да се имплементираат што е можно побрзо поради актуелната состојба со кадарот.

Фото: прес-материјал од настанот