Rekord i prokurimeve komunale në 2025: 21.9 miliardë denarë, Tetova përpara me €22.5M

Nga analiza del se që Shkupi dhe 80 komunat nënshkruan në vitin 2025 gjithsej 4,300 kontrata të prokurimeve publike me vlerë rekord 21.9 miliardë denarë, pra rreth 356 milionë euro. Të dhënat tregojnë se vlera e tenderëve komunalë në vitin zgjedhor 2025 u rrit thuajse dyfish në krahasim me 2024.

Tetova kryeson sipas vlerës së kontratave

Komuna e Tetovës kishte vlerën më të madhe të prokurimeve në 2025 — 22.5 milionë euro. Pas saj është Komuna e Karpošit me rritje vjetore prej 9 milionë eurosh, ndërsa Kumanova dhe Gostivari shënuan vlera rreth 7.4 dhe 7.3 milionë euro. Më pak prokurime ka Komuna e Staro Nagoriçan që mbeti me pak më pak se 0.5 milionë euro.

Rritja më e madhe vjetore është në Tetovë — rreth 20 milionë euro, ndërsa rënia më e madhe prej rreth 6 milionë euro u regjistrua në Strumicë. Qyteti i Shkupit përsëri nuk është në krye: pas zbritjes në vendin e gjashtë vitin e kaluar, në 2025 ishte i 14‑ti me vlera prokurimesh vetëm 8.5 milionë euro.

Mesatarisht për prokurime u shpenzuan rekord 313 euro për banor në 2025, plus 182 euro krahasuar me 2024 (131 euro). Komuna e Çairit kishte shpenzimin më të lartë për banor — 2,381 euro, ndërsa Centar Zupa kishte më të ulëtën — 12 euro për banor. Pas Çairit vijnë Saraji (1,703 euro), Shtipi (1,544), Struga (1,355) dhe Tetova (1,273).

Komunat nënshkruan kontrata me 1,185 kompani, por më shumë se një të katërtën e vlerës së përgjithshme e morën vetëm dhjetë firma. Në krye është Zhikol nga Strumica me kontrata në vlerë 1 miliard denarë (rreth 16 milionë euro). Lendi Grup (Shkup) nënshkroi 49 kontrata në vlerë rreth 864 milionë denarë (rreth 14 milionë euro), kryesisht për ndërtim dhe rikonstruksion rrugësh. E treta është Stenton Gradba (Bitola) me 27 kontrata në vlerë rreth 722 milionë denarë (11.7 milionë euro); kjo kompani nënshkroi me 10 komuna.

Prokurimet e komunave të Shkupit përbënin 29% të prokurimeve lokale në 2025. Qyteti i Shkupit së bashku me komunat e tij shpenzuan afërsisht 105 milionë euro — 47 milionë euro më shumë se viti paraprak — por prapë ky është një pjesë dukshëm më e ulët se 45% që u regjistrua në 2021.

Në raport me buxhetet e konsoliduara komunale, 2025 shënoi mesatare prej 48% të buxheteve të shpenzuara në prokurime – niveli më i lartë deri më tani. Tridhjetë e gjashtë komuna kishin më shumë se 50% të buxhetit të realizuar të dedikuar për prokurime. Kjo i atribuhet kryesisht fondeve që qeveria qendrore u dha komunave për projekte infrastrukturore përmes një kredie të quajtur hungareze. Analiza saktëson se shumë kontrata janë afatgjata dhe pagesat do të vazhdojnë në vitet e ardhshme, gjë që e fryn pjesëmarrjen e prokurimeve në buxhetet aktuale.

Koncentrimi i kontratave është i dukshëm: në 21 komuna një firmë ka më shumë se 50% të prokurimeve të komunës. Saraji ka përqindjen më të lartë — 84% në duart e një furnizuesi — pasuar nga Tearce me 77%, pastaj Rosomani, Centar Zupa dhe Radovisi me 67%. Macedonska Kamenica, Zelenikovo, Plasnica dhe Struga kishin rreth 60% për një firmë. Në gjysmën e komunave, rreth një të tretën e prokurimeve të zbatuara në 2025 i kreu vetëm një kompani. Studimi i bën thirrje autoriteteve lokale të nxisin konkurrencën dhe të ndajnë tenderët e mëdhenj në lote më të vegjël kur është e mundur.

Foto: material shtypi nga ngjarja