E dihet vendi ku do të ndërtohet qendra shtetërore e të dhënave, qeveria gjeti lokacion të favorshëm

Qendra kombëtare e të dhënave për momentin pritet të ndërtohet pranë Bunardzik, afër zonave teknologjiko‑industriale Shkup 1 dhe 2, njoftoi ministri i Transformimit Dixhital, Stefan Andonovski.

„Ajo ndodhet afër Shkupit, afër Zonës së Zhvillimit Teknologjik‑Industrial Shkup 1 dhe 2, ndodhet afër autostradës, afër një linje optike, kështu që më së shpeshti qendra e të dhënave do të vendoset atje,” tha Andonovski.

Financimi dhe afatet

Ndërtimi do të financohet me fonde shtetërore, por projekti përfshin edhe një komponent prej 30% grante. Qeveria aktualisht kërkon një financues ndërkombëtar pasi bisedimet me Bankën Botërore ndaluan për shkak se Banka nuk mund t’i përmbushë kërkesat e Bashkimit Evropian për këtë lloj projekti.

„Po bisedojmë me financues të ndryshëm që janë të përputhshëm me kërkesat e Bashkimit Evropian për këtë lloj projektesh. Ky proces është i ri edhe për BE‑në. Plani për rritje është një mekanizëm i ri që ata e përdorin për financim. Pra, do të jenë disa nga institucionet financiare ndërkombëtare. Ne kemi bashkëpunim të mirë me shumë prej tyre. Deri tani nuk kemi pasur projekte, kemi vetëm një me të cilin jemi në një fazë të avancuar diskutimi me Bankën e Këshillit të Evropës. Kështu që, po bisedojmë me ta, po bisedojmë edhe me disa financues potencialë të tjerë. Do të shohim në periudhën që vjen se nga kush do të marrim ofertën më të mirë dhe kush do të jetë i interesuar për bashkëpunim,” tha Andonovski.

Qendra kombëtare e të dhënave është vlerësuar në 20 milionë euro: 30% e shumës është parashikuar për pajisje, ndërsa 70% për ndërtim. Autoritetet vënë në dukje se buxheti mund të rritet në varësi të çmimeve të ardhshme të harduerit.

„E planifikojmë projektin modularisht që të na lejojë me një axhendë reformuese plus ose me disa projekte ta pajisim më tej. Qoftë në pjesën e kolokimit të pajisjeve të institucioneve ekzistuese ose përdorimit të Inteligjencës Artificiale. Por ashtu do të jetë projektuar qendra që do të na lejojë edhe për përmirësim të infrastrukturës së re kur të ketë mundësi. Disa njoftime nga kompanitë që i dëgjoj janë se çmimet e pajisjeve harduerike pritet të stagnojnë dhe të bien në periudhën që vijon. Pra, do ta shfrytëzojmë atë periudhë 2027 – 2028 për furnizimin me pajisjet,” tha Andonovski.

Në këtë moment Maqedonia disponon vetëm një qendër rezervë të të dhënave në Prilep, nën përgjegjësinë e Ministrisë së Brendshme. Pas ndërtimit të qendrës kombëtare do të nisë procesi i migrimit të të dhënave nga të gjitha institucionet shtetërore.

Foto: Sloboden pechat / Dragan Mitreski