Северна Македонија може да падне под еден милион жители до 2100 година, предвидуваат ОН

Според прогнози на Обединетите нации, доколку тековните демографски трендови продолжат, Северна Македонија до крајот на векот може да изгуби околу 52% од населението и да остане со под еден милион жители, покажуваат податоците објавени на 13 ноември 2026 година.

Во средното сценарио на UN WPP / UNDESA, населението би се намалило на приближно 1,52 милиони до 2050 година и до опсег од околу 868.000–943.000 до 2100 година. Официјалните предвидувања на Државниот завод за статистика (ДЗС) се помалку песимистички, но и тие укажуваат на значително намалување: пад од околу 30%–35% до 2070 година, од почетни 1,83 милиони на околу 1,2–1,3 милиони.

Причини на зад демографскиот пад

Експертите ги посочуваат како главни причини нискиот наталитет, стареењето на населението и интензивното иселување на младите семејства. Иако Северна Македонија сега има повисок удел на работоспособно население (возраст 20–64) — 59,5% наспроти просекот на ЕУ од 58,3% — долгорочните траектории укажуваат на остар демографски пад.

Стапката на фертилитет опаѓа со години: од 1,52 живородени деца по жена во 2014 година на 1,44 во 2024 година (под европскиот просек од 1,34). Годишните родени деца паднаа од 44.095 во 1960 година, преку 29.308 во 2000 година, до рекордно ниски 16.061 живородено дете во 2024 година. Во општини како Маврово и Ростуше, Центар Жупа и Пласница, секоја година се раѓаат повеќе деца во странство отколку во самата земја.

Последиците се видливи: намалување на бројот на паралелки и првачиња, претстојни затворања на поединечни училишта, намален број на работоспособни лица за над 171.000, како и растечки притисок врз економскиот раст и пензискиот систем.

Овие појави се дел од пошироките трендови во југоисточна и источна Европа. Проекциите на Евростат (EUROPOP2025) покажуваат дека населението на ЕУ ќе го достигне врвот во 2029 година со околу 453,3 милиони, ќе падне на 445 милиони до 2050 и на 398,8 милиони до 2100 година — вкупен пад од 11,7%. Држави како Украина (околу 62% намалување), Албанија (57%) и Босна и Херцеговина (56%) се меѓу најпогодените. За разлика од Балканот, Германија со приближно 83,5 милиони жители одржува поотпорна бројка благодарение на постојан прилив на имигранти, вклучително и работна сила од Западниот Балкан; Евростат нотира 22 германски региони со удел на работоспособно население над 63%.

Фото: прес-материјал од настанот