Словенија укинува деветолетка по слаби резултати на ПИСА 2025

Словенија најави голема реформа во образованието поради најслабите резултати на учениците во ПИСА 2025 до сега.

Министерот за образование, наука и млади, Борут Рончевиќ, соопшти дека ќе биде укината деветгодишната основна школа и дека од учебната 2028/2029 година постепено ќе се воведува осумгодишен модел. „Состојбата е многу лоша, а трендот катастрофален,“ изјави Рончевиќ.

Што предвидува реформата

Во пакетот со мерки се вклучуваат построги критериуми за оценување, зајакнување на работната етика кај учениците, растеретување на наставните програми со фокус на разбирањето на материјалот и дополнителна поддршка за талентираните ученици.

Според резултатите од ПИСА 2025, словенечките ученици паднале под просекот на ОЕЦД по математика и читање, додека по природни науки се на околу просекот. На основното ниво, 65 проценти од учениците го достигнале нивото по математика, а 64 проценти по читање, наспроти 69 проценти просек на ОЕЦД.

Како причини за негативниот тренд се наведуваат прекумерната употреба на дигитални уреди, нарушувањето на наставата и намалената концентрација. Податоците исто така покажуваат дека 48 проценти од учениците користат алатки со вештачка интелигенција за изработка на задачи.

Дополнителен проблем е недостигот од наставен кадар: само 17,5 проценти од учениците посетуваат училишта чиј директор не го наведува недостигот од наставници како пречка во работата. Синдикатот за воспитание, образование, наука и култура на Словенија оценува дека слабите резултати се последица од повеќегодишно занемарување и недоволно системско вложување во наставниот кадар.

Сега следи процес на пренесување на најавените мерки во законски и оперативни решенија; очекувањата се дека пред воведувањето во учебната 2028/2029 ќе се водат интензивни расправи меѓу образовните власти, синдикатите и родителите.

Фото: прес-материјал од настанот