Frikë nga çezmat: A shkatërroi skandali i Gostivarit besimin te uji i pijshëm?

Skandali në Gostivar — ku banorët pavetëdije pirën ujë çezme të ndotur me baktere fekale për 20 ditë, në nivele të raportuara 48 herë mbi limitin ligjor — ka detyruar shumë persona të ndryshojnë zakonet e tyre të konsumit. Anketat tona në terren treguan një zhvendosje të qartë drejt ujit të ambalazhuar dhe larg furnizimeve komunale.

Përgjigjet nga rruga reflektojnë një rënie të besimit tek sistemet lokale të ujësjellësit. Shumë familje përdorin ujin e çezmës vetëm për nevoja jo-konsumative, si mbushjen e pishinave, dhe blejnë ujë të mbyllur për pijmë. Një grua nga Shkupi tha se nuk ndihet më e sigurt të pijë ujë nga çezma dhe e përdor vetëm për mbushjen e pishinës, ndërsa në shtëpi preferon ujë të shishezuar.

Frika përhapet përtej Gostivarit

Pakënaqësia nuk është e kufizuar vetëm në komunën e prekuri. Në Tetovë një vajzë e re tha se kurrë nuk ka pirë ujë nga çezma dhe se zbulimet në Gostivar rritën ankthin e saj: „Unë gjithmonë blej ujë; kurrë nuk do të pija nga çezma“, u shpreh ajo. Këto qëndrime ishin të zakonshme tek të rinjtë, të cilët treguan skepticizëm të veçantë ndaj sigurisë së furnizimit publik.

Prindërit dolën më mbrojtës — shumica e të anketuarve thanë se nuk do t'u dhanë ujë të pazarë fëmijëve të tyre. Disa udhëtarë shtuan se edhe kur dalin jashtë vendit, vazhdojnë të blejnë ujë të shishezuar për të shmangur rrezikun.

Ajo që mbetet është nëse autoritetet do të ndërmarrin masa më të forta dhe komunikim më transparent nga kompanitë e ujësjellësit dhe shërbimet shëndetësore për të rivendosur besimin e publikut. Deri atëherë, shumë familje e kanë bërë ujin e ambalazhuar zgjedhjen standarde.