Shën Paraskeva: tradita dhe besime para 27 tetorit

Besimtarët e Kishës Orthodokse Maqedonase – Arqipeshkvia e Ohrit dhe komunitetet maqedonase në mbarë botën do të kremtojnë së shpejti festën e Shën Paraskevës, e njohur si mbrojtëse e grave, e të sëmurëve dhe e të varfërve. Dita kryesore e saj në kalendarin kishtar është 27 tetor, ndërsa më 8 gusht shënohet përkthimi i relikjave të saj.

Emri, ritet dhe burimet e shenjtë

Në traditën popullore, Shën Paraskeva është shenjtorja e parë drejt së cilës gratë drejtojnë lutjet. Emri i saj, Paraskeva, do të thotë e premte — ditë agjërimi dhe përgatitjeje shpirtërore, dhe për këtë arsye ajo konsiderohet mbrojtëse e grave dhe e familjeve, si dhe e atyre që vuajnë.

Besimet e vjetra mbeten të gjalla: në ditën e Shën Paraskevës gratë nuk duhet të gatuajnë, të pjekin brumë, të lajnë, të qepin apo të kryejnë punë të tjera shtëpiake, që mos t'i shkaktojnë pakënaqësi shenjtores. Ata që kanë probleme shëndetësore këshillohen të lahen me ujë të bekuar ose me ujë nga një burim i lidhur me Shën Paraskevën, duke thënë në heshtje një lutje për shëndet dhe paqe.

Kulti ndaj Shën Paraskevës është i gjerë dhe kalon kufijtë fetarë; shumë besimtarë i atribuojnë asaj mrekulli shëruese dhe prejardhje profetike. Shumë burime shëruese mbajnë emrin e saj dhe njihet si Petochni vodi (ujërat e së premtes).

Në festë festojnë ditëlindjen e emrit ata që quhen Petko, Petkana, Paraskeva dhe Penka. Për shumë familje Petkovden mbetet një ditë lutjeje, mirënjohjeje dhe tubimesh të vogla familjare të përqendruara në ruajtjen dhe mbrojtjen shpirtërore.

Foto: Vikimedija