Топлотен бран и изгубен сон: како потоплите ноќи ги менуваат европските навики за спиење

Последните топлотни бранови во Европа донесоа уште една последица која не секогаш стигнува до насловните страници: луѓето спијат помалку и имаат полош квалитет на сон, што директно се одразува на физичкото и менталното здравје. Во анкета во Обединетото Кралство, спроведена за време на период на рекордни температури, 65 проценти од возрасните се пожалиле дека остануваат будни по три или повеќе часа навечер наместо да спијат.

Научниците ги користат податоците од уреди за следење на спиењето за да ја измерат таа промена. Еден меѓународен тим собра податоци од 165 милиони ноќи од речиси 318 илјади корисници на носиви уреди и душеци со сензори за да го анализира влијанието на покачувањето на температурите врз сонот.

Труди објавен во јули покажува дека кога ноќните температури се зголемуваат од околу 12°C на 27°C, луѓето имаат приближно 40 проценти поголема веројатност да спијат помалку од шест часа. Тај Фергусон од Универзитетот во Аделаида предупредува дека луѓето не можат да ја одржат когнитивната функција, меморијата или емоционалната рамнотежа ако спијат помалку од седум часа, а хроничниот недостиг од сон е врзан со повисок ризик од дијабет, депресија, срцеви заболувања и дебелина.

Низок ноќен пад на температурите повеќе не е гарантиран

Ноќите што порано носеа разладување сега се потопли. Во јуни, метеоролошката станица во германската сојузна покраина Саксонија регистрираше тропска минимална ноќна температура од 29,4°C. „Ворлд Ветер Атрибушн“, меѓународна научна група која ги проучува влијанијата на климата врз екстремните временски појави, проценува дека ваквите екстремно високи ноќни температури се сто пати поверојатни поради климатските промени.

„Сонот е темелна физиолошка потреба неопходна за функцијата на човечкиот имунолошки систем, менталното здравје и секојдневната благосостојба“, вели Бовен Чу од Школата за атмосферски науки на Универзитетот Нанџинг, коавтор на мартовско истражување за потенцијалните економски последици од постепеното губење на сонот кај децата. Келтон Мајнор, вонреден професор на Универзитетот во Копенхаген, додава: „Температурите ноќно време растат побрзо отколку преку ден.“ Истражувачи и Светското здружение за спиење повикаа на глобална работна група за подобро разбирање и подготвеност за зголемен недостиг од сон во потоплите региони.

Ким ван Дален од Универзитетот во Кембриџ предупредува дека проблемот често останува незабележан: „Последиците незабележливо се трупаат, ноќ по ноќ, па лесно е да се превидат во извештаите што се фокусираат главно на смртни случаи и хоспитализации за време на топлотни бранови“, вели таа и предупредува дека „губењето на сонот поврзано со топлината веројатно дополнително ќе ги влоши постоечките здравствени и социоекономски нееднаквости.“ Децата може да доживеат потешкотии во концентрацијата и учењето, а постарите и хронично болните лица се изложени на поголемо оптоварување на срцето и метаболизмот.

Истражувачите предлагаат практични мерки: користење вентилатори или клима-уреди, поеластична и попропустлива постелнина, подобра топлинска изолација и пасивни системи за ладење, како и структурни промени во градовите — повеќе зелени површини и материјали кои го одбиваат сончевото зрачење. Иако намалувањето на емисиите е неопходно, адаптацијата за намалување на губењето на сон ќе биде потребна со децении, бидејќи температурата ќе се враќа на пониски вредности многу бавно.

Фото: прес-материјал од настанот