Trump kërkon që Irani të paguajë dëmshpërblime për viktimat; rrezikon rihapjen e Ngushticës së Hormuzit

Ish-presidenti amerikan Donald Trump i kundërpërgjigj kërkesave të Iranit për një marrëveshje paqeje duke kërkuar që Teherani të paguajë dëmshpërblime për njerëzit e vrarë në luftëra, sulme dhe protesta — një qëndrim që mund të vështirësojë përpjekjet për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.

Kjo kërkesë, e cila nuk ishte shprehur më parë publikisht, erdhi pasi Irani parashtronte kushte që përfshijnë ndalimin e armiqësive, kompensime lufte dhe heqjen e sanksioneve. Kushtet në masë të madhe përputhen me elemente të një marrëveshjeje të përkohshme paqeje të nënshkruar në qershor.

Trump e formuloi kërkesën si një kërkesë të gjerë për pagesa financiare për dëmet e shkaktuara gjatë dekadave. "Do të kërkojmë para për dëmet që kanë shkaktuar gjatë 50 viteve të fundit. Pagesat do të mbulojnë vdekjet si te demonstruesit civilë ashtu edhe te forcat amerikane në rajon. Pra, nëse ka dëme që duhet paguar, mendoj se Irani duhet t'i paguajë," tha Trump.

Përpasojat për lirinë e lundrimit

Lidhja e një kërkese kaq të gjerë për dëmshpërblime me një armëpushim rrit pengesat politike dhe ligjore për zbatimin e shpejtë të marrëveshjes. Ngushtica e Hormuzit është një nyje strategjike për transportin global të energjisë, dhe çdo vonesë në zbatimin e masave që do të siguronin kalimin e sigurt mund të sjellë çrregullime të reja.

Qëndrimi amerikan për kompensime mund të forcojë qëndrimet në të dy palët dhe ta vështirësojë zbatimin e masave teknike për rihapjen e korridoreve të lundrimit dhe rikthimin e besimit të siguruesve ndërkombëtarë dhe operatorëve të transportit.

Reagimet dhe hapat që palët do të ndërmarrin në ditët në vijim do të përcaktojnë nëse marrëveshja paraprake e qershorit do të përkthehet në një armëpushim të qëndrueshëm dhe rihapje praktike të Ngushticës, apo nëse kërkesat e reja do ta zgjatin procesin e negociatave dhe tensionet rajonale.

Foto: АП)