Gjykata Kushtetuese hodhi poshtë kërkesën për rritje lineare të pensioneve
Vendimi i 21 tetorit u bazua në mungesë të efekteve të mëtejshme ligjore të dispozitës së kontestuar, jo në vlerësim substancial të kushtetutshmërisë.
Gjykata Kushtetuese hodhi poshtë kërkesën që sfidonte dispozitën ligjore për rritje lineare të pensioneve; vendimi u miratua më 21 tetor. Gjykata arsyetoi refuzimin me arsye procedurale — dispozita e kontestuar ishte me karakter të përkohshëm dhe kishte ndaluar të prodhonte efekt ligjor.
Bëhet fjalë për nenin 2 të ndryshimeve të Ligjit për Sigurimin Pensionor dhe për Invaliditet, i cili rregulloi përmirësimet lineare të pensioneve më 1 shtator 2025 dhe më 1 mars 2026. Sipas tij, të gjithë pensionistët duhej të merrnin të njëjtën shumë shtesë në denarë, pa marrë parasysh vlerën e pensionit të tyre mujor.
Kjo qasje — shtesë absolute e barabartë për të gjithë — nxiti debat publik dhe ligjor. Ndryshe nga rritjet në përqindje, ku përfitimi llogaritet si një pjesë e pensionit ekzistues, modeli linear jep një përqindje më të madhe rritjeje për pensionet më të ulëta, por ngre çështje në lidhje me parimet e barazisë dhe proporcionalitetit.
Çfarë nënkupton vendimi për pensionistët
Gjykata nuk vlerësoi në thelb nëse modeli linear është kushtetues. Ajo hodhi poshtë kërkesën pasi dispozita e kontestuar nuk prodhon më efekte ligjore për rregullimet e ardhshme. Kjo nuk konfirmon kushtetutshmërinë e dispozitës, as nuk e shpall të papajtueshme me Kushtetutën.
Sipas vendimit, nuk do të ketë ndryshime në shumat tashmë të paguara dhe as pagesa të reja si pasojë e procedurës përpara Gjykatës. Pensionistët që morën rritje sipas dispozitës së mëparshme ligjore nuk do të jenë të detyruar të rikthejnë para, pasi Gjykata nuk ka anuluar pagesat e kryera.
Rritjet e ardhshme do të varen nga baza ligjore në fuqi në momentin e zbatimit të tyre. Nëse legjislatori nuk miraton një dispozitë të re për rritje lineare, rregullimet do të kryhen sipas dispozitave aktuale të Ligjit për Sigurimin Pensionor dhe për Invaliditet.
Debati mes modelit linear dhe atij përqindor mbetet i hapur dhe ka pasoja sociale dhe fiskale: modeli linear përmirëson relativisht më shumë pensionet më të ulëta, ndërsa ai përqindor i jep shuma absolute më të mëdha pensioneve më të larta. Vendimet e ardhshme do të duhet të cân ë midis ndikimit social dhe qëndrueshmërisë financiare afatgjate.
Foto: material shtypi nga ngjarja
