Вучиќ: СПЦ е иста во Мркоњиќ Град, Пирот, Скопје и Мелбурн

„Српската црква е една и иста. Таа е иста и во „во Мркоњиќ-град, Пирот, Сиднеј, Скопје, Франкфурт, Мелбурн и на секое друго место во светот“ – изјавил српскиот претседател Александар Вучиќ од Мркоњиќ Град во Босна и Херцеговина, каде минатата недела се одржа комеморативен собир за сеќавањето на жртвите во хрватската акција „Олуја“.

Во обраќањето тој го постави прашањето за т.н. „полицентрични идеи“ во рамки на Српската православна црква — предлози за федерализирање или конфедерализирање на нејзината структура. За таквите идеи тој предупреди со зборовите: "Тоа е смрт за српскиот народ, тоа е смрт за српската црква".

Маневри во регионот и историски контекст

Во врска со настаните во Црна Гора во 2020 година, Вучиќ рече дека литиите започнале кога „некои сакале да направат Православна црква во Црна Гора, само за да го избришат она ’српска’.“ Тој, исто така, посочи дека „уште на времето патријархот Иринеј, тој и српските архиереи препознале што се случува,“ со што ја поврза реакцијата на црковниот врв со неговото предупредување против децентрализацијата.

Говорот го отвора повторно прашањето за јурисдикцијата и идентитетот на црквите во регионот. Српската православна црква имала јурисдикција врз епархиите на територијата на денешна Македонија до 1967 година, кога е возобновена Охридската Архиепископија во лицето на Македонската православна црква. Дека таа била „избркана“ од Македонија е стандарден наратив на српските националисти.

Комбинацијата на меморијален контекст и изјавата за единството на СПЦ ја нагласува поврзаноста меѓу религијата и националните наративи во регионалната политика. За многумина, прашањето на организацијата на црквата не е само теолошко, туку и политичко.

Во последните години верските прашања во Западен Балкан често се читаат како продолжение на државните и националните цели, и обраќањата од типот на оние на Вучиќ обично предизвикуваат реакции и во соседните држави.

Фото: MILAN ILIC/BETAPHOTO / Sipa Press / Profimedia