Зачнување на Свети Јован Претеча и Крстител: празник на 6 октомври и народни обичаи

Православната црква и верниците денеска, 6 октомври, го одбележуваат празникот Зачнување на Свети Јован Претеча и Крстител — ден посветен на чудото на зачнувањето и на улогата на Јован во приготвувањето на доаѓањето на Исус Христос.

Библиски настан и најава на мисијата

Според евангелското предание, свештеникот Захарија додека служел во храмот побарал и примил ангелско објавување дека неговата сопруга Елисавета ќе роди син и дека на него треба да му го дадат името Јован. Ангелот најавил дека детето ќе има голема улога и ќе биде посебно определено уште од раѓањето.

Захарија, изненаден од веста, се посомневал поради својата и возраста на неговата сопруга и, според преданието, затоа останал нем сè до раѓањето на детето. Кога роднините сакале детето да го именуваат по неговиот татко, Елисавета го кажала името Јован. Кога Захарија, кој сè уште не можел да зборува, напишал: "Јован му е името", му се вратил говорот и тој почнал да ја слави Божјата волја.

Јован подоцна ги повикал луѓето на покајание и духовно прочистување, се повлекол во пустината како млад и водел аскетски живот, а потоа јавно проповедал и ги крштавал верниците во реката Јордан. Во православното предание тој е запомнет и по тоа што го крстил Исус и што без страв ја откривал неправдата на своето време.

Во народните обичаи за денот на Зачнувањето се поврзуваат желбите за семејство и потомство: многумина се молат за благослов и здравје, а приказната за Захарија и Елисавета се толкува како потсетник дека надежта и верата не треба да се губат дури и кога сè изгледа невозможно.

Празникот е и прилика за родителите чии деца не се крстени да размислат за одредување датум за сакралната тајна, додека оние кои посакуваат породување традиционално се молат за плодност и благослов. Над сè, денот потсетува на истрајноста во верата и на мисијата на Свети Јован Претеча и Крстител.

Фото: Radosław Botev / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)